Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoodanige verantwoordelijkheid moet, geloot' ik, de Regeering niet op zich nemen. Men zegt wel eens, dat men groote maatschappijen moet hebben, beroept zich daarbij op het systeem van fusie, dat in Frankrijk aan de orde van den dag is. Mijns inziens, zoo groote maatschappijen het beste middel zijn om te slagen, dan zullen zij van zelf wel komen. Daarenboven, zoo ik mij niet bedrieg, moet er een onderscheid gemaakt worden tussehen maatschappijen voor den aanleg en maatschappijen voor de exploitatie. Eene maatschappij voor de exploitatie. Eene maatschappij voor den aanleg kan eene kleine of matige vereeniging zijn, maar wanneer de exploitatie in het groot geschiedt — en hiertoe dienen de fusiën in Frankrijk — dan strekt dit zonder twijfel tot bevordering van eenparigheid van beleid en vermindering van kosten.

3. Ter ondersteuning van staatswege willen wij niet meer doen dan volstrekt noodig is. Ik neem aan, dat ook dit niet bestreden wordt. Derhalve geene uitloving van subsidien, en, voor zooveel die mocht geschied zijn, wenschen wij haar, zoo mogelijk, te doen vergeten of uit te wisschen.

Niet meer dan volstrekt noodig is doen, niet enkel — schoon ook dit ernstige behartiging verdient — om de financieele krachten van den Staat te sparen, maar voornamelijk om de bijzondere krachten en kapitalen te prikkelen en aan te trekken, die men, van staatswege te veel doende, verlamt.

Partikulieren berekenen doorgaans veel wisser dan eene Regeering, welke ondernemingen voordeelig of winstgevend zijn. Die controle, zoo noodzakelijk voor de keuze van de aan te leggen wegen, verzwakt men door een ontijdig of te ruim subsidie. Het eigenbelang der ondernemers moet aan de best mogelijke exploitatie verbonden blijven. Dat eigenbelang, een onmisbare waarborg, verflauwt, wanneer het subsidie de ondernemers in een zoo gunstigen toestand plaatst, dat zij niet veel kunst, inspanning of zuinigheid van administratie behoeven.

Ik sprak in de onderstelling, dat subsidie worde verleend. Ten aanzien van de wijze om dat te doen, geloof ik niet, dat wij ons door de wet of eenig ander besluit tot één eenvormig, uitsluitend, stelsel moeten verbinden. Wat mij betreft, ik blijf de meening toegedaan, die ik meer dan eens in de gelegenheid was te verklaren, dat over het algemeen garantie van een minimum van rente het beste middel is voor de Regeering, die noch zelve wil aanleggen, noch zelve exploiteeren; want die Regeering moet kapitalen aantrekken, en door niets worden kapitalen zoo zeker aangetrokken, als door een waarborg van rente. Ik zie ook niet op tegen een waarborg van rente, die meer zij dan nominaal. Soms heeft men elders een subsidie in kapitaal of in werken zoo hoog opgedreven, dat men, tevens rente waarborgende, geen gevaar kon loopen daarvoor te worden aangesproken. Deze methode, die vooral niet, dunkt mij, tot regel mag

Sluiten