Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ondernomen werd, achtereenvolgens geschied is, terwijl wij nu met den eersten worp verder zouden gaan dan België, in zooveel gunstiger omstandigheden, gewaagd heeft allengs te doen.

II. De onzekerheid der uitvoering. Aan uitvoering van staatswege zijn nog vele andere nadeelen verbonden. Ik voorzie geene tegenspraak, wanneer ik beweer, dat eene van de voornaamste deugden van uitvoering bij spoorwegaanleg bestaat in de meest zuinige en de meest spoedige voltooiing. Niets is meer, ik zeg nu niet geschikt om tegemoet te komen aan het volks verlangen, maar in het belang van de onderneming zelve.

Indien mij eenige stelling nog bevreemden kon na zooveel vreemds, dat ik in de laatste dagen en weken over dit onderwerp gehoord of gelezen heb, dan zou ik een beweren verwonderlijk noemen, dat ik gisteren of eergisteren nog al met vertrouwen hoorde voorspreken, ook door den Minister van Binnenlandsche Zaken. Ik hoorde verzekeren, dat rijksingenieurs zoo goedkoop bouwen als particuliere ingenieurs; en dat het tegendeel te meenen of liever te zeggen eene machtspreuk was. Ik wil nederig belijden, Mijnheer de Voorzitter, dat mijn omgang met rijksingenieurs, die hun stelsel niet verbloemden, mij een anderen indruk gegeven heeft. Ik heb nooit gevonden, bij zooveel flinke menschen als ik in dat corps heb aangetroffen, dat zij zich beroemden goedkoop te bouwen. Integendeel, zij schenen het omgekeerde gaarne te erkennen. Die indruk, dien ik gehouden heb uit den omgang met mannen, in wier midden ik steeds hoogst gaarne verkeerde, is bevestigd door al wat ik over dergelijke zaken zag of las. Ik noem bijv. den Oud soldaat, belijdenissen van Fransche ingenieurs, in gelijken geest.

Men heeft, geloof ik, gevoeld, dat men, zeggende dat rijksingenieurs goedkoop bouwen, eene eenigszins gewaagde en zonderlinge stelling verkondigde; men heeft dus onderscheid gemaakt. Zij zijn duurder, heeft men er bijgevoegd, in kleine, maar even goedkoop, als partikuliere bouwmeesters, in groote werken. Waarom? Welke is de reden, waarom iemand, die groote werken goedkoop kan bouwen, slechts bij kleine werken duur is?

Nog andere redenen deden mij steeds denken, dat rijksingenieurs duurder bouwen dan partikuliere ingenieurs. Hunne geheele opleiding, dacht ik, brengt dat mede. Strekt die om op de zuinigste wijze te bouwen? Hunne opleiding strekt tot aanleg van staatswerken, waarbij het niet, als bij ondernemingen van nijverheid, aankomt op de grootste zuinigheid, noch te doen is om telkens de uitgaven te vergelijken met hetgeen men daarvoor verkrijgt of met hetgeen de uitgave zal kunnen opbrengen. Het hoofddoel van den rijksingenieur, bij den aanleg van rijkswerken, is dat het werk volkomen aan zijne bestemming beantwoorde. En terecht. Doch hetTHORBECKE, Parlementaire redevoeringen, 1859—1860. 17

Sluiten