Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vooreerst met betrekking tot het koloniaal gebied, dat dezer (lagen wederom, zooals in het programma van het Ministerie, op den voorgrond is gekomen.

\ ooraf wil ik mijne voldoening niet verbergen over den zeer opmerkelijken vooruitgang, waarvan deze discussie getuigt. Het is toch niet lang geleden dat wij telkens gewaarschuwd werden voor het trekken van onderwerpen van koloniale huishouding in den kring van het Parlement. Dat was bedenkelijk, belemmerend, dat was of kon gevaarlijk zijn voor ons gezag in Indie. En nu ? \\ ie zijn de driftigsten om parlementaire tusschenkomst of parlementair gezag in te roepen ? Mij dunkt ik zie onder hen medeleden die nog onlangs zoo niet geheele onthouding nadrukkelijk predikten, althans onthouding raadzaam keurden.

L)e rede van den Minister van Koloniën heb ik met meer genoegen gehoord, dan waarmede ik zijne Memorie van Beantwoorning heb gelezen. Jk moet evenwel eene aanmerking daarbij voegen, betreffende het verband, hetgeen de Minister tusschen de stem over zijne begrooting en vertrouwen meent te zien. Gisteren werd door een geacht lid (den heer van Zuylen) beweerd, zoo ik meen, dat, wanneer men eene begrooting afstemt, dit een blijk van wantrouwen is. Ik neem dat niet onvoorwaardelijk aan. Ik stel volkomen vertrouwen in den Minister van Koloniën : ik zal hem uitnemend gaarne aan het werk zien. Maar ik moet verklaren, dat, wanneer de begrooting van Koloniën zóó blijft als zij nu ligt, ik daartegen zal stemmen. Ook uit dien hoofde had ik liever in de rede van den Minister niet gelezen, dat men. zoomen hem niet steunen wil. den moed dient te hebben om zijne begrootmg at te stemmen. Van moed kan bij die gelegenheid geen spraak zijn.

\ elerlei koloniale belangen vorderen parlementaire discussie. Tot dusver heeft men zich bepaald bij een enkel belang, de cultures: en ik zal daarbij blijven. De Minister heeft met duidelijkheid verklaard naar welk einddoel hij meent te moeten streven; dat einddoel is hetgeen wij in eene der talrijke brochures die in den laatsten tijd over Indische zaken het licht hebben gezien, aangeduid vinden • het Gouvernement moet ondernemer blijven, maar met oplossing van den gedwongen in vrijwilligen arbeid.

Het Gouvernement moet ondernemer blijven. Van welke cultures ? Het Gouvernement is geen ondernemer meer van de meeste cultures; tabak, thee, indigo zijn of worden aan partikulieren overgelaten, en zou men kunnen beweren dat het Gouvernement nog ondernemer is van de suikercultuur? Mij dunkt, neen; eene soort \an vennoot in partikuliere ondernemingen, anders niet. Zoomen dus het Gouvernement ondernemer wil doen blijven, dan zal dit, totdat nieuwe cultures ontdekt worden — waarvan geen sprake

Sluiten