Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En als lid der Kamer èn als Minister was ik een streng vriend, een vriend met kritiek, van openbaarmaking van rapporten bij de Regeering ingekomen. Zoo ging ik dan ook deze stukken na, mij zeiven telkens de vraag herhalende: is er reden om niet te laten drukken? Had ik eenige reden gevonden, ik zou de vraag niet doen die ik zoo even deed. Ik vind niet alleen geen enkele reden tot onthouding, maar publiciteit alleszins raadzaam. Zij kan, zooveel ik zie, aan het Gouvernement op geenerlei wijze hinderlijk zijn; integendeel, geheimhouding ware nadeelig èn voor het Gouvernement èn voor de zaak.

Wij ontvingen mededeeling der stukken; maar wat zal onze stille, verborgen wetenschap aan de zaak baten? Wat kan het helpen, dat wij het oordeel van bevoegde rechters leerden kennen, zoo de gronden, door hen aangevoerd, gronden die zonder eenigen twijfel bij de voorgenomen hervorming gelden zullen, niet aan discussie blootstaan? Ik spreek nu nog niet van kritiek, waartoe, in allen geval, het jongste programma — dat, zooals de Minister kan hebben ondervonden, haar reeds niet is ontgaan, — de toekomstige betrekking der Militaire Akademie met onze gevestigde nieuwe instellingen van onderwijs, de vraag, of zij door de wet te regelen zij, aanleiding zullen geven. Ik vraag slechts dat het terrein van discussie geopend worde. Men twist, oordeelt en veroordeelt, zooals de Minister weet, ook zonder kennis der voorlichtende stukken; waarom niet door de mededeeling der redenen van de meest bevoegde beoordeelaars het onderzoek geleid en ongunstige voorstellingen gekeerd? Het geldt een onderwerp, waar men, om niet mis te tasten, de instructie van zaakkundigen, van mannen van het vak en van ondervinding wel noodig heeft.

Wanneer uien een werk van algemeen nut wil aanleggen, vraagt men oordeel van het publiek. De Minister van Oorlog stelt den aanleg van eene linie of van eene stelling van defensie bloot aan publieke kritiek. En de reorganisatie van eene zoo gewichtige instelling zou achter een administratief of bureau-gordijn geplaatst worden? Eene instelling bestemd, niet om eene soort van krijgsmachines te vormen, maar ons officieren, aanvoerders te schenken, die door intellectueel gehalte en hooge ontwikkeling weten te vergoeden hetgeen ons land aan materieele macht te kort komt; in staat om op hun gebied te bewijzen, dat een' klein land, in inspanning en vooruitgang relatief grooter kan zijn dan een groote Staat. Is het denkbaar dat iemand zulk eene inspanning in het geheim zou willen organiseeren ? Het minst van allen een Minister van Oorlog, dien wij in meer dan een opzicht als een vriend van publiciteit hebben leeren kennen op een terrein, waar geheimhouding tot dusverre meer regel dan exceptie was.

Ik herhaal dus de vraag: welke reden kan er bestaan om de stukken niet publiek te maken, en alzoo de grondslagen eener aanstaande hervorming niet aan discussie te onderwerpen?

Zegt nu de Minister: „Ik heb op dit oogenblik den geheeler.

Sluiten