Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

indruk bevestigd, dien ik bij het lezen en herlezen van die stukken ontving. Het kwam mij toch soms voor, dat die berichten afkomstig waren van mannen, zeer ijverig, zeer genegen den Minister in te lichten, maar inlichtingen gevende, zooals men ongeveer te wachten heelt wanneer aan een niet-botanicus werd opgedragen de flora van Java op te nemen. Ook voor den maatschappelijken, voor den rechtstoestand heelt men een geoefend oog noodig, en niet ieder ambtenaar bezit dit. Intusschen kan men zonder eenigen twijfel uit die berichten besluiten, dat in menige streek, zoo niet in het grootste deel van Java individueel erfelijk bezeten grond, bij ontstentenis van een bekwamen erfgenaam naar inlandsch recht, aan de dessa komt. Een privaatrechtelijke band, die blijft even als de publiekrechtelijke verplichting, welke de bezitter van wege den «n-ond jegens de dessa kan hebben.

De geachte vorige spreker merkte reeds aan, dat de last der heerediensten blijft bestaan. Ook mijns inziens het recht van beschikking van het Gouvernement ten behoeve der gouvernementscultures. Ik vind het jammer dat over het algemeen dat recht nog Jestaan zal, ik acht het een onrecht, dat verdwijnen moest en met eene wet als deze niet vereenigbaar is. Tot mijn leedwezen handhaaft zelfs deze wet dat recht; en daaraan zullen nu ook de gronden, welke de inlander op zijne vraag naar de Europeesche wet zal bezitten, onderworpen blijven.

De Minister zegt, dat sedert 1840 aan de inlanders niet alleen

gronden hunner woningen, maar ook hunne erven in wijder omvang verkocht zijn. Vergis ik mij niet, dan zal het recht van hen, die naar deze wet een eigendomsbrief zullen erlangen, beperkter zjjn dan dat van die inlanders, aan wie tot hiertoe gronden werden afgestaan. Immers ik ken geene verordening hier te lande — bestaat zy wellicht in Indië? — die den inlander, aan wien zijn eigen giond vreemde zaak voorzeker! — door het Gouvernement verkocht is, in zijn Europeesch eigendomsrecht beperkt. In allen gevalle zal voor het vervolg Europeesche eigendomstoekenning door den Gouverneur-Generaal aan regels onderworpen zijn, en niet dan zeer voorwaardelijk geschieden.

len slotte en bovenal let ik niet op deze of gene beperking in het bijzonder, maar op het stelsel en beginsel der beperking in et algemeen; en dan zijn stelsel en beginsel deze, dat de inlander, >. ^ lezat volgens zjjii eigen grondrecht, doch nu op

z;!ne vraap een Europeeschcn eigendomsbrief erlangd heeft, met zijn bezit in hetzelfde maatschappelijk rechts verband, waarin hij tot dusverre leefde, blijven zal.

Zoo wij nog tijd hadden veel te vragen, zou ik met den Minister willen vragen: Wat kan den Javaan bewegen, aan hetgeen men liem aanbiedt de voorkeur te geven boven hetgeen hij heeft V Misschien zijn er, die den Javaan daartoe zouden willen bewegen; maar dezen zou het wel eens om eigen voordeel, ten nadeele van den inlander, te doen kunnen zijn.

Sluiten