Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der Regeering, maar eene verzameling van extracten uit velerlei rapporten, berichten en opgaven van colleges, ambtenaren en particulieren." Er staat: „de eerste dier bedenkingen luidde"; maar, Mijne Hecren, die bedenking beeft het Gouvernement zelf gemaakt. Het Gouvernement heeft in het laatstvorige verslag juist daarop aandachtig gemaakt, en dit is met opzet gedaan. Ik ben in regeeringszaken geen vriend van fictien, maar een vriend van de eenvoudige waarheid. Ik heb alzoo blootgelegd, uit welke elementen het verslag moet worden samengesteld, zonder dat men over andere kan beschikken. Ik wenschte eene uitspraak , die wellicht hier of daar in het verslag gevonden werd, geenszins als een eigen oordeel der Regeering beschouwd te hebben. Het is derhalve de Regeering van welke die bedenking gekomen is; het is de Regeering die daarop gewezen heeft, ten einde het verslag, dat zij levert, met juistheid worde beoordeeld.

Nu zegt de Commissie: dit moet niet zoo zijn; de Regeering moest haar eigen oordeel geven, cn niet het oordeel van die ambtenaren, van die opzieners, curatoren en dergelijken, waarvan de Regeering de berichten mededeelt. Tot ondersteuning van die opmerking brengt de Commissie bij, hetgeen bij den Waterstaat gebeurt. De Commissie zegt: „Naar hare beschouwing, kan do Regeering, met de middelen haar ten dienste staande, met goede inspecteurs en inspectien, voor vergelijkend onderzoek onmisbaar en nergens verboden, verslagen leveren, aan de eischen voldoende; dat is, waar de Regeering zelve verslag doet en oordeelt. Waarom zou zij hier juist minder eigen kennis cn oordeel hebben, dan in zoovele andere, óók gewichtige aangelegenheden, bijv. van waterstaat, om er slechts één te noemen, waar zij niet alleen moet oordeelen, maar, wat meer zegt, beslissen, en waar zij toch slechts op de berichten der gestelde machten of deskundigen kan afgaan?" Ik beweer, dat die twee gevallen zeer onderscheiden zijn. Wat gebeurt bij den waterstaat, gelijk bij andere takken van bestuur? In den regel heeft men daar met een enkel geval te doen. Dat geval wordt onderzocht; het onderzoek van deskundigen wordt door anderen, die de Regeering er over hoort, gecontroleerd, cn zoo beslist de Regeering eindelijk, na een zoodauig contradictoir onderzoek. Maar waarmede heeft men hier te doen? Met de voorstelling van den staat der scholen. En zal men nu van de Regcering eischen, dat zij tot controle over de schoolopzieners inspecteurs zende, om te verifieeren hetgeen de schoolopzieners omtrent den staat der scholen berichten? Ik geloof, Mijne Heeren, dat men dit in den tegenwoordigen toestand der inrichting van ons onderwijs niet vorderen kan. Wat zou men inderdaad doen? Men zou de tegenwoordige ambtenaren op zijde, en in hunne plaats andere stellen; men zou wantrouwen degenen die bestaan, en eigenlijk alleen vertrouwen op degenen die men over hen of nevens hen plaatste. Maar gesteld, de Regeering behoorde hierop niet te letten, de Regeering kon den tegenwoordigen toestand desorganiseeren, zich

Sluiten