Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet gewild, die met mij tegen het toenmalige ontwerp waren. Ik, van mijne zijde, heb nooit eene autonomie gewild, die in strijd kon komen met de Staatswet. Naar mijn begrip kan, moet er autonomie zijn in de deelen van den Staat, in de provinciën, in de gemeenten, in kerkelijke of andere bijzondere instellingen, in harmonie met de wet van den Staat; maar eene autonomie, die zich om de wet van den Staat niet behoeft te bekreunen, die het algemeen belang kan schenden, — zoodanige autonomie is ziekte of anarchie, verbreekt die eenheid die de eerste wet is van het geheel en bevordert de vrijheid niet. Zelfstandigheid der leden wordt verkeerdelijk in hunne losmaking van het lichaam gezocht. De echte waarborg voor de vrijheid is integendeel, dat, bij behoorlijke afperking van elks kring, ook daarin de regels, die het geheel besturen, worden nageleefd.

17 Mei. Algemeene beraadslaging over de derde afdeeling: „Bepalingen betreffende het bestuur van burgerlijke en gemengde instellingen. Yan verschillende zijden was aangedrongen, ook de kerkelijke en de gesubsidieerde armbesturen aan dezelfde regelen te onderwerpen. De heer de Brauw was daartegen in het krijt getreden.

De spreker, die mij voorafging, bestreed het aan bijzondere banden leggen van de gesubsidieerde instellingen op twee gronden.

Vooreerst: het gevolg zal zijn dat de bijzondere liefdadigheid, die deze wet milder wil doen vloeien, worde gestremd. Ik vraag, Mijnheel de Voorzitter, zal dat hetgeen de geachte spreker voorspelt het gevolg zijn van regelen van beheer die aan gesubsidieerde instellingen woiden voorgeschreven, of zal zoodanige stremming, indien ze plaats vindt, het gevolg zijn van het subsidieerem der kerkelijke armbesturen? Men rekent dan op het subsidie, waarin men daarenboven zelf, door de belasting die men opbrengt, zijn deel draagt. Welnu zoo dat waar is, — en daarin vind ik de hoofdoorzaak, waardoor de mildheid van geven zal worden tegengegaan, bij de zekerheid, dat zoo men niet mild is, de behoeften door publiek subsidie zullen worden gedekt — zoo dat de hoofdoorzaak is. dan zal de mildheid juist door liet ophouden van het subsidie worden versterkt.

Eene tweede reden. Gij zult het doel van de wet missen, zegt de geachte spreker, want gij zult de burgerlijke armbesturen, die de wet wil dooden, bestendigen. Maar. Mijne Heeren, wat is het doel van de v\et. Niet juist de burgerlijke besturen te dooden, maar de burgerlijke armverzorging te doen ophouden. Nu vraag ik, welk verschil is er tusschen het geven van geld aan kerkelijke besturen tot onderstand van armen en het ondersteunen der armen zeiven van wege de overheid? In het geven van subsidie zie ik evenzeer burgerlijke armverzorging als in het verstrekken van onderstand rechtstreeks.

Ik kom tot de redenen die de geachte spreker heeft bijgebracht tegen

Sluiten