Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar, zegt de spreker, de Staat moet niet tussehen beide treden. Mijne Heeren, heb ik het tegendeel gezegd, of kon uit mijne rede worden afgeleid, dat de staatsmacht een verbroken evenwicht hetzij tussehen kapitaal en arbeid, hetzij tussehen de vraag en het aanbod van arbeid, zou moeten goedmaken? Neen, maar de gevolgen van zoodanigen toestand leggen aan den Staat verplichtingen op, waaraan hij zich niet mag onttrekken.

Volgens den spreker moet armenzorg aan den Staat vreemd blijven; de Staat heeft daartoe geen recht. Mijnheer de Voorzitter, ik vat dat niet, in het begrip van den spreker zeiven. Hetgeen ik geantwoord heb had betrekking op eene vroegere rede van den geachten spreker. Hij had ons het doel, de bestemming van den Staat voorgehouden. Hij had gezegd: ,,de Staat is geroepen voor de welvaart, voor het geluk, voor de ontwikkeling, voor de rechtsveiligheid zijner ingezetenen te zorgen; niet armverzorger te zijn." Mij dat herinnerende', heb ik mij gevraagd — en uit die vraag is het woord voortgesproten, dat het antwoord van den spreker heeft uitgelokt, — heb ik mij gevraagd: hoe is dat te rijmen, dat de Staat zorge voor de welvaart, voor het geluk, voor de ont wikkeling, voor de rechtsveiligheid zijner ingezetenen, doch zich den toestand en de ellende van die talrijkste klasse der maatschappij, die ik dezen morgen schetste, niet aantrekke?

Ik weet wel, Mijnheer de Voorzitter, dat de geachte spreker alle armenzorg aan de bijzondere liefdadigheid wil overlaten, maar hoe, wanneer de diakonie, tussehen den arme en de overheid geplaatst, die armenzorg verkeerdelijk bestuurt, wanneer het gevolg is, dat niet de armoede worde geweerd, maar dat zij, en met haar luiheid en zorgeloosheid, worde gevoed? Kan, mag de Staat, welke volgens den spreker geroepen is voor de ontwikkeling, voor de welvaart, voor de rechtsveiligheid van zijne burgers te zorgen, dat lijdelijk aanzien? De heilzaamste maatregelen, die d.e overheid, volgens den spreker zeiven, geroepen kan zijn te nemen, kunnen door het ontijdig geven van aalmoezen, door eene armenzorg zonder beleid worden verbroken en verijdeld.

De Minister heeft in den aanvang zijner rede zijne bevreemding betuigd dat de sprekers, die algemeene bedenkingen tegen dit hoofdstuk hadden in het midden gebracht, uitsluitend op kerkelijke en andere bijzondere instellingen hadden gedoeld, en de instellingen, vernield in art. 2, ouder litt. a en d, gemeente-instellingen en instellingen van gemengden aard, niet in het oog hadden, gehouden. Wat mij betreft, ik heb daarvan niet gesproken omdat het mij niet noodig voorkwam. Mij dunkt het is zelfs geene eigenaardige uitdrukking, hetgeen de gemeente aan eene gemeenteinstelling geeft, subsidie te noemen. In zeker opzicht geldt dit ook van eene gemengde instelling. Men kan de uitgaaf voor eene Staats-hoogeschool eene subsidie heeten. Maar ik geloof niet dat men dan het juiste woord kiest. Subsidie aan eene gemengde

Sluiten