Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ordening, die voortkomende van iiet algemeen gezag, een gedeelte van dat gebied verbindt. Volgens den Minister is eene verordening voor Java maar die de buitenbezittingen niet omvat, geene algemeene verbindende verordening. Zij behoeft dus niet in overeenstemming met den Raad van Indie te worden- vastgesteld. Een verschil tusschen den Minister en mij, in de gevolgen van zeer groot belang. Want daarvan zal afhangen, of de Raad van Indie zal worden geroepen om, buiten de bijzondere gevallen in dit reglement uitdrukkelijk genoemd, koloniale ordonnantiën te maken, dan of, waar het eene regeling enkel van gedeelten van Indie geldt, de Gouverneur-Generaal met voorschriften, door hem op eigen gezag te geven, en door hem of zijne opvolgers te wijzigen, te veranderen, in te trekken, zal kunnen volstaan.

2 Augustus. Artikel 78. Rechtspraak. Voor zooveel de Europeanen betreft — schreef het ontwerp voor — zou de rechtspraak in burgerlijke en handelszaken, en in strafzaken, berusten „op algemeene verordeningen, zooveel mogelijk overeenkomende met de in Nederland bestaande wetten". De gouverneur-generaal was bevoegd de daarvoor vatbare verordeningen, zoo noodig gewijzigd, op de inlandsche bevolking of een gedeelte daarvan toepasselijk te verklaren. „Rehoudens de gevallen — vervolgde het derde lid — waarin zoodanige verklaring heeft plaats gehad, of waarin inlanders zich vrijwillig hebben onderworpen aan het voor de Europeanen vastgestelde burgerlijke en handelsrecht, worden door den inlandschen regter toegepast de godsdienstige wetten, instellingen en gebruiken der inlanders, voor zoover die niet in strijd zijn met algemeen erkende beginselen van billijkheid en regtvaardigheid."

Ik lees, Mijnheer de Voorzitter, in de 1ste alinea van art. 78: „Voor zooveel de Europeanen betreft berust de rechtspraak in burgerlijke en handelszaken, alsmede in .strafzaken op algemeene verordeningen zooveel mogelijk overeenkomende niet de in Nederland bestaande wetten." Ik merk op, dat de reden van die laatste bepaling nu bij' de tegenwoordige redactie grootendeels is vervallen. Die bijvoeging had kracht van voorschrift, toen wij in het vroeger opstel, art. 71, lazen: „voor zooveel de Europeanen betreft, berust de rechtspraak in burgerlijke en handelszaken, alsmede in strafzaken op wetboeken en andere algemeene verordeningen, door den Koning vastgesteld of goedgekeurd, zooveel mogelijk overeenkomende met die welke in Nederland bestaan." Het was dus een voorschrift aan den Koning of aan diegenen, die buiten den Koning daarover verordeningen zouden hebben tot stand te brengen. Maar thans is het in het midden gelaten, of het zal zijn de wet, of een Koninklijk besluit, dan eene koloniale ordon-

Sluiten