Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wij hebben lang, wij hebben met zorg over dit reglement beraadslaagd, en nu vrage ik hem, die met dat reglement het meest mocht zijn ingenomen, welke waarborgen voor eene goede regeering daarin worden gevonden. Vooreerst vraag ik dit ten aanzien van het binnenlandsch bestuur; zijn hier regels gesteld voor eene goede organisatie? Alles is overgelaten aan den Gouverneur-Generaal, aan een voorbijgaand gezag, aan een gezag, dat aan een persoon gedurende zeer weinige jaren pleegt te zijn toevertrouwd. Ten tweede, de bescherming der inlandsche bevolking? Zij wordt in dit reglement genoemd, maar welke zekerheid is gegeven dat die bescherming, die op zoo velerlei wijze behoorde te werken, inderdaad zal werken? Het tegendeel is, mijns inziens, waar. Hetgeen men aangenomen heeft, eene belofte van erfelijkheid van gezag in de regentenfamilien, bet schijnt mij tegen die besehf rmiing' te pleiten. Erfelijkh<uu van gezag is alleen te rechtvaardigen bij 'het hoofd van den Staat; bij ondergeschikte ambtenaren verderfelijk. Nauwelijks grooter kwaad in het bestuur, dan de verleening, hoe dan ook, al is het bij wijze van toezegging of uitzicht, van zoodanig recht van opvolging, waardoor men familiebelang in plaats van het algemeen of publiek belang stelt. De sterkste waarborgen — aangenomen, Mijnheer de Voorzitter, wij hadden er, schoon ik ze niet zie — voor de bescherming der inlandsche bevolking zullen door zoodanige instelling worden verzwakt of te niet gaan.

In de derde plaats hetgeen in zoo vele opzichten den tegen woordigen toestand der maatschappij op Java bepaalt, het cultuurstelsel. Is er eenige zekerheid gegeven tegen misbruiken, tegen overdrijving? Eenige zekerheid, dat het cultuurstelsel in zijne ware richting zal bewaard blijven?

Ten laatste, de waarborg, die soms zoo menigen anderen kan overbodig maken, de waarborg van de ministerieele verantwoordelijkheid. Heeft die waarborg iets gewonnen bij dit reglement? Hij zou gewonnen hebben, hij zou sterker zijn geworden in onze handen, indien dit reglement zich niet had vergenoegd met de wijze van regeling doorgaans in het midden te laten. In plaots van naar de wet, waaraan wij de handelingen van den Minister zouden kunnen toetsen, zien wij ons verwezen naar eene algemeene verordening, die, zoo zij den Minister niet bindt, ons geen bepaalden grond zal geven om hem aan te spreken.

Wilt nu de Regeering beschouwen in haren ganschen omvang, en daaronder al de onderscheidene machten begrijpen, die het welzijn onzer schoone bezittingen in Indie behooren te behartigen. Ik bedoel de wetgevende macht, de Staten-Generaal, liet Gouvernement hier te lande, den Gouverneur-Generaal en de nevens of onder hem geplaatste overheden in Indie. Wat is er van alle die machten te zamen en van elke macht afzonderlijk te wachten bij dit plan van inrichting dat mij

Sluiten