Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bij verder onderzoek bleek echter, dat de zaak niet zoo eenvoudig was, want Eijkman vond later, dat de hoenders soms ook ziek werden na voeding met rauwe rijst. Naar aanleiding van een intuitie van Gelpke, dat zich in de rijst hij bewaring schadelijke stoffen zouden vormen, werd versch gepelde rijst gegeven, maar ook daarbij werden zij ziek. Met het oog op de mogelijkheid, dat zich in de krop door gisting alcohol zou ontwikkelen uit het amylum van de rijst en dat dus de ziekte een alcohol-neuritis zou kunnen zijn, zocht ook Eijkman in deze richting, doch met negatief resultaat. Eerst langzamerhand werd na langdurig experimenteeren gevonden, hoe eigenlijk de vork in den steel zat. Ten slotte bleek nl., dat kippen ziek werden met afgewerkte rijst, hetzij rauw of gekookt, maar dat zij gezond bleven na voeding met onafgewerkte rijst. Het verschil tusschen deze twee is het volgende: De rijst aan de aar, de zoogenaamde padi, wordt gerist en levert dan de gaba, de zaadkorrel, omhuld door de kroonkafjes, den vruchtwand en de met deze vergroeide zaadhuid. Wordt de gaba gepeld, dan krijgt men de bras; bij het gewone pellen gaan echter niet alle genoemde omhulsels weg, maar blijft een dun vliesje op de zaadkorrel zitten, welk vliesje verschillend van kleur is, nl. wit, rood of zwart, zoodat men witte, roode en zwarte rijst onderscheidt. Aangezien het uiterlijk van deze zaadkorrels niet glanzend en niet zeer fraai is, worden zij in de betere kwaliteiten nog verder ontbolsterd en gepolijst. Rijst nu, waarvan de zaadhuid totaal is verwijderd, heet geheel afgewerkt. ') Is daarentegen de binnenlaag der zaadhuid, het zoogenaamde zilvervlies, blijven zitten, dan heet de rijst onafgewerkt. Uit het gezegde volgt dus, dat rijst zonder zilvervlies bij kippen polyneuritis doet ontstaan, rijst met zilvervlies niet. Eijkman resumeerde zijn onder-

') Wat wij geheel afgewerkt en onafgewerkt noemen, heet bii Eykinan gepeld en half gepeld.

Sluiten