Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

echter verder en wordt zij pathologisch,—zoo is de redeneering—dan wordt de lever in haar functie gestoord en krijgt men de ziekelijke verschijnselen van de actieve leverhyperaeinie. Ik voor mij geloof van dit heele verhaal niet veel. Wat betreft de weinige beweging, die de menschen hier nemen, zoo mag dit gelden voor kantooremployés, maar voor hen, die in het landelijke werkzaam zijn, is hiervan eenvoudig geen sprake, en toch komen daar de genoemde leveraandoeningen even goed voor. Dat de overvoeding en de ongewoon prikkelende spijzen plethora abdominalis zouden geven, is volstrekt niet bewezen, maar bovendien komen ook tropische leveraandoeningen even goed voor bij menschen, die dergelijk voedsel niet gebruiken.

Een factor, die zonder kwestie zeer ongunstig werkt en die ook het optreden van leverziekten in de hand kan werken, — al is het dan ook niet, dat daardoor een acute actieve leverhyperaemie ontstaat— is alcoholmisbruik. Ik heb beslist den indruk gekregen, dat alcoholgebruik en alcoholmisbruik hier slechter verdragen worden dan in Europa, al geloof ik niet, dat deze rechtstreeks aansprakelijk mogen worden gesteld voor onze tropische leverziekten. Wel geloof ik, dat de alcohollevermeer gedisponeerd is om te gaan lijden onder de invloeden, die de tropische leverziekten veroorzaken en ik neem dus wel aan, dat bij potatoren meer tropische leverziekten voorkomen dan bij geheel-onthouders, maar daarbij is naar mijn opvatting het alcoholmisbruik een praedisponeerende factor en geen directe oorzaak.

Men heeft al heel wat oneerlijkheden begaan in zake alcoholstatistieken en leverziekten, en men heeft al heel wat cijfers zonder contrölewaarnemingen gepubliceerd om aan te toonen, dat werkelijk de alcohol rechtstreeks tropische leverziekten zou veroorzaken, maar voldoende bewijzen zijn daardoor niet geleverd; wel ken ik echter een opgave, waaruit de schadelijke invloed van alcohol in het algemeen duidelijk wordt. In het Bengaalsche Ie-

Sluiten