Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met het „Europeesch concert", was hieraan toe te schrijven, dat het gebrek aan samenwerking zijner leden, hun onderling wantrouwen, te duidelijk aan den dag kwam, en dit was ook de oorzaak dat de ongelukkige Armeniërs verstoken bleven van de weldaden, die het

tractaat van Berlijn hun beloofd had.

In artikel 61 van dit verdrag heette het, dat de Verheven Porte op zich nam om zonder langer uitstel de verbeteringen en hervormingen tot stand te brengen, die de plaatselijke behoeften in de provincies, door de Armeniers bewoond, vereiscbten, en dat zij op geregelde tijden van de daartoe getroffen maatregelen kennis zou geven aan de mogendheden, die op de ui voering toezicht zouden houden. Bij de conventie over Cyprus, die de Porte' met Engeland had gesloten, had zij dergelijke beloften gedaan; de regeering te Londen had dientengevolge meer nog dan de andere mogendheden aanleiding om zich het lot der Armeniërs aan te trekken En dat lot bleef ongelukkig in hooge mate. Want te Constantinopel dacht men eeen oogenblik aan het vervullen der gedane toezeggingen: evenals vóór het tractaat van Berlijn waren de Armeniërs overgeleverd aan plundering en moord door de Koerden, die maar al te dikwijls in verstandhouding met de Turksche functionarissen handelden; stuurde de Porte nu en dan troepen om de geweldpleging der Koerden te beletten, dan waren de Armeniërs er nog slechter aan toe, want van haat tegen de christenen vervuld, dachten die soldaten er niet aan om hun opdracht uit te voeren maar teerden zij op de ongelukkige bevolking, die tegen hun overmoed weerloos was. De Engelsche regeer in17 deed wel vertoogen te Constantinopel, zond zelfs, door de liberale oppositie in het Parlement heftig aangevallen over hare lauwheid, in 1879 een eskader naar de golf van Smyrna, maar liet zich toch paaien met schijnmaatregelen van den Sultan. Anders scheen het te zullen worden, toen in het voorjaar van 1880 een nieuw kabinet onder Gladstone in En-eland optrad. Bijna onmiddellijk noodigde het de andere groote mogendheden uit tot het indienen van een gezamenlijk vertoog te Constantinopel; inderdaad werd hieraan gehoor gegeven, de Porte werd gesommeerd de toegezegde hervormingen in Armenië tot stand te brengen. Doch toen het, na gebleken onwil der Turksche regeering, er op aankwam om tot dwangmiddelen over te gaau, weigerden de andere mogendheden die toe te passen, en Engeland schrikte er voor terug alleen te handelen; de Armeniërs werden aan hun lot overgelaten, en de zwakte van het Europeesch concert had zich ook in deze

Sluiten