Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een neerlaag en trad het af. Yoor de derde maal werd aan Gladstone de vorming van een kabinet opgedragen. Hij volbracht die taak, echter niet zonder eenige moeite, want toen hij aan zijne uitnoodigingen om in het ministerie plaats te nemen de uitdrukkelijke verklaring van zijne voornemens omtrent Home Rule toevoegde, weigerden verscheiden zijner vroegere medestanders; anderen, o.a. Chamberlain, namen slechts aarzelend en onder voorbehoud aan. De scheuring in de liberale partij tengevolge der Iersche kwestie begon zich te vertoonen en werd weldra meer openbaar. Bij nadere kennisneming van Gladstone's plannen trokken Chamberlain en nog een ander lid zich uit het ministerie terug, en nadat iu April Gladstone zijn Home Rule-ontwerp had ingediend, vond het besliste bestrijding bij een deel der liberalen en radicalen, die zich weldra als liberale unionisten bij elkaar aansloten. Bij de tweede lezing van het ontwerp werkten 93 liberale stemmen mee aan de neerlaag der regeering, die met 313 tegen 343 stemmen in de minderheid bleef. Een beroep op het land volgde; het parlement werd ontbonden en in den thans volgenden verkiezingsstrijd plantte zich de scheuring onder de liberalen voort. De uitslag was een zware neerlaag voor Gladstone en Home Rule: tegenover slechts 191 volgelingen van Gladstone en 85 Parnellieten werden 316 conservatieven en 78 liberale unionisten gekozen. Met de kansen van Home Rule was het voorloopig uit. Doch geenszins met den strijd, dien deze eisch had doen ontbranden, en met zijn invloed op de partijverhoudingen in het Yereenigd Koninkrijk. Het meest in het oog vallend was de scheuring in de liberale partij, die er door was teweeggebracht en die van blijvenden aard bleek te zijn; de liberale unionisten sloten zich spoedig nauw bij de conservatieven aan, met wie te zamen zij de unionistische partij vormden. Van Verbinding deze aaneensluiting openbaarde zich de invloed op de conservatieven Meve°n met^e 'n overnemen en uitvoeren van sommige punten uit het radicale liberale unio- programma, dat door Chamberlain verkondigd was, zooals de belangChtunberiato1 r'J^e rege^ng van 1888 van het plaatselijke bestuur — de instelling van gekozen graafschapsraden (county-councils) — en de daarmee gepaard gaande bevordering van klein grondbezit voor de boeren. Zoo hielp het nieuwe bondgenootschap de conservatieven drijven in de richting, die een man uit hun eigen kring, lord Randolph Churchill, hun tevergeefs gewezen had. Opmerkelijker nog echter dan de invloed der denkbeelden van de nieuwe bondgenooten op de conservatieven schijnt de omgekeerde inwerking, die imperialistische denk-

Sluiten