Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

was reeds als kroonprins vervuld geweest met plannen voor kolonisatie, waarvoor hij ook toen al, getuige zijn boek van 1861, getiteld: Le complément de 1'oeuvre de 1830, het oog geslagen had op Afrika. Het was onder zijne hooge bescherming, dat nog tijdens Stanley s reis, in September 1876, te Brussel een geographisch congres vergaderde, dat een internationale Afrikaansche vereeniging stichtte om te arbeiden aan de ontdekking van het onbekende Afrika en te beginnen „une croisade de science, d'humanite' et de progrès". Het ging met dezen kruistocht als met de kruistochten van vele eeuwen vroeger, de verheven beweegredenen, die er toe dreven, werden spoedig met andere van lagere orde vermengd. Toen Stanley zijne groote uitkomsten had bereikt, meenden Leopold en de Belgische afdeeling der vereeniging in de juist ontdekte gebieden een prachtig arbeidsveld te vinden en haastten zij zich Stanley voor hunne plannen te winnen. Thans werd in het leven geroepen een Comité' d'études du Haut Congo (15 November 1878), onder eere-voorzitterschap van koning Leopold, dat Stanley in staat stelde opnieuw naar Afrika te gaan. Zoo begon deze eigenaardige „croisade d'humanite". Stanley ging van de Kongomonding langs de rivier het land in; de stichting van een eerste kolonie, Vivi, was in den aanvang van 1880 voltooid en verder ging het/andere vestigingen ordenend, in de richting van de Stanley-Pool, waarbij hij met groote moeilijkheden van het terrein had te kampen. Toen hij zijn doel echter ten lange leste bereikte, vond hij tot zijne onaangename verrassing een kaper op de kust. Reeds vijftien maanden vroeger, in September 1880, was Savorgnan de Brazza op den rechteroever van de Pool aangekomen en had daar een post gevestigd, die, uitgegroeid, later den naam van Brazzaville kreeg.

De Brazza, die vroeger reeds aan onderzoekingstochten in het stroomgebied van de Ogowe en van de Alima, een bijrivier van de Kongo, had deelgenomen, was in 1879, na een kort verblijf in Frankrijk, naar Afrika teruggekeerd, zoodra hij vernomen had van de expeditie van het Comité d etudes du Haut Congo onder Stanley's leiding. Hij begreep dat de Kongo, door Stanley ontdekt, den grooten toegangsweg naar Midden-Afrika vormde, en wilde beproeven langs den weg van de Ogowe en de Alima de Kongo te bereiken op zulk eene hoogte, dat van daaruit men niet meer te doen zou hebben met het onbevaarbare gedeelte der Beneden-Kongo. Hij slaagde uitstekend: langs de Ogowe en de Passa, waar hij in Juni 1880 den post France-

Sluiten