Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

handel voorbij was en dat de tijd van strijd was aangebroken; ook dat het de Duitschers en de Amerikanen waren, met wie die strijd om den wereldhandel vooral zou moeten worden gestreden. Maar ook reeds wisten de mannen van de Midlands het middel aan te wijzen, dat hen in staat zou stellen om hem te voeren onder billijke voorwaarden, en dat middel was een handelsunie met de koloniën. Tusschen de koloniën en het moederland, zoo meenden zij, moest een soort tolunie, in den geest van den Duitschen Zollverein, worden tot stand gebracht; men moest alle tollen tusschen de kolonies onderling en tusschen de kolonies en het moederland opheffen en dan voor het gansche rijk een tarief voor de producten uit den vreemde invoeren. Aldus zou het moederland het monopolie van zijne markt verzekeren aan de kolonies voor hunne grondstoffen en zouden anderzijds de kolonies het monopolie van hare markten verschaffen aan het moederland voor de voortbrengselen zijner industrie. Met andere woorden, zij riepen op hunne beurt om bescherming en keerden zich af van den zoo lang gehuldigden vrijhandel. Doch met deze denkbeelden vonden zij geen bijval bij de commissie van enquête, die in haar eindrapport aan de beginselen van den vrijhandel getrouw bleef en zelfs nadrukkelijk staatsbemoeiing ontried. Hoewel zij daarmede ongetwijfeld het gevoelen der meerderheid van de natie uitsprak, hadden zich soortgelijke wenschen, als de ijzer- en staal-industrie der Midlands had geuit, ook van andere zijde doen hooren, o. a. van den kant van sommige havensteden der oostkust. Maar bovenal had de landbouw zeer dringend om protectie gevraagd: wil men zoo had het geklonken — dat het land nog langer bebouwd wordt, dan moeten invoerrechten geheven worden.

En hierdoor nu, dat de nijverheid der Midlands en de landbouw gelijkelijk bescherming behoefden of wenschten, ontstond een overeenstemming tusschen de belangen der industrieelen uit die streken en die der groote grondbezitters, welke meer misschien dan het vraagstuk der Tersche Home Rule den band vormde van de nieuwe unionistische en imperialistische partij, die zich in deze jaren ontwikkelde en waarin Chamberlain, de man van Birmingham, zulk een groote rol zou spelen. Maar voorshands waren zij nog zeer ver van hun doel: Groot-Brittannië bleef, in spijt van alle bescherming in andere landen, getrouw aan de handelspolitiek van Manchester, dat zelf, ondanks den druk der tijden dien het ook ondervond, in zijn geloof geen oogenblik wankelde. Aiettemin bleef van dezen tijd af in Engeland eene propaganda gaande

Sluiten