Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat het de Bill niet zou durven verwerpen. Maar de uitkomst, die hij geneigd was toe te schrijven aan den slechten indruk, dien de onderlinge verdeeldheid der Ieren op de openbare meening had gemaakt, gaf hem wel eene meerderheid, als men de gekozen Iersche nationalisten ten getale van 81 voegde bij zijne Engelsche en Schotsche volgelingen, doch eene meerderheid van slechts veertig stemmen en het was te voorspellen, dat de Lords zich hiervoor niet zouden buigen. Niettemin nam Gladstone toch de opdracht om een kabinet te vormen aan, toen het ministerie-Salisbury door een votum van wantrouwen tot aftreden was gedwongen, en het spreekt van zelf, dat in 1893 thans de nieuwe Home Rule bill het groote strijdpunt werd. In Februari 1893 diende Gladstone haar in, en gedurende den langen en bitteren kamp in het Lagerhuis, die tot September aanhield, dwong de grijsaard, thans iu zijn vier en tachtigste jaar, de bewondering af van aanhanger en tegenstander voor de geestkracht, slagvaardigheid en welsprekendheid, waarmee hij het ontwerp verdedigde. Dit verhinderde echter niet, dat bij sommige stemmingen de meerderheid zeer gering werd en dat het ten lesle bij de derde lezing met slechts 34 stemmen meerderheid werd aangenomen, waarbij dan die der leren waren. Onder zulke omstandigheden was het lot, dat het ontwerp bij de Lords zou vinden, niet twijfelachtig: met 419 tegen 41 stemmen werd het verworpen. Voor de regeering, die eene meerderheid had in het Lagerhuis, was dit geen reden om af te treden en ook Gladstone, voor wien de sterke achteruitgang van zijne oogen en van zijn gehoor wel aanleiding hadden kunnen zijn om zijn ambt neer te leggen, bleef nog enkele maanden in functie: maar toen nam hij toch juist die gebreken van den ouderdom als voorwendsel om heen te gaan. Als voorwendsel, want de ware reden lag in verschil van meening met de meerderheid zijner ambtgenooten over de versterking van de vloot en in verband daarmede over de imperialistische politiek, die zij voorstonden.

Buitenland- Mocht ook al vroeger onder ministeries, waarvan Gladstone aan het sche politiek. hoofd ]lad gestaai,5 (]e Britsche macht in andere werelddeelen zijn uitgebreid, het was geschied zijns ondanks; want altijd was hij trouw gebleven aan de liberale opvatting van buitenlandsche en koloniale staatkunde, die een politiek van vrede, van gematigdheid had voorgestaan en afkeerig was geweest van aggressie. Het laatste conservatieve kabinet onder Salisbury had een gansch andere richting gevolgd en, zooals vroeger is verhaald, in feilen wedijver met andere mogendheden

Sluiten