Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werkdagen van de week telkens onderwijs moeten worden gegeven door van gemeentewege te benoemen wereldlijke onderwijzers — ook de bepaling, dat de onderwijzers zekere kerkelijke testimonia moesten bezitten, zou niet meer gelden -—, terwijl gedurende den Zaterdag en den Zondag de school weer ter beschikking zou staan van de vroegere beheerders. Deze radicale oplossing trachtte Campbell-Bannerman aannemelijk te maken door de concessie, dat in die plaatsen, waar 4/s der ouders zulks wenschte, op de geseculariseerde scholen confessioneel onderwijs zou kunnen worden gehandhaafd. Deze concessie evenwel, mede gegeven terwille van de Roomsche Ieren, doch scherp afgekeurd door veel aanhangers der regeering, werd als ten eenenmale onvoldoende beschouwd door de verschrikte Tories. In het Hoogerhuis werd de wet zoo geamendeerd, dat er niets meer van over was. De regeering echter stelde aan 't Huis der Gemeenten voor, alle aangebrachte amendementen en bloc te verwerpen. Zoo geschiedde en daarmee was de wet van de baan, want ook een later compromis-voorstel der regeering duikelde over den onwil van tegen- en medestanders (1908). Was toen het oogenblik aangebroken door Balfour in 1905 verwacht? Mede door de Campbeiiziekte en den dood van den Premier, waarop volgde de reconstructie H^mnisterie van het Ministerie in een Kabinet-Asquith, was het jaar 1908 wat z'n Asquith. wetgevende resultaten betreft buitengewoon onvruchtbaar geworden, <1908-)trouwens alles bijeengenomen was de oogst voor het liberale kiezersvolk wel zeer mager geweest. De radicalen en arbeiders begonnen al te morren en, toch al ontevreden over het voortdurend zoeken der liberalen naar compromissen, — de Werkstakingswet was b. v. ook pas geworden wat zij was door stevige amendementen, voorgesteld door de arbeidersafgevaardigden — beschuldigden zij het ministerie ervan, den strijd,

die reeds door Gladstone was voorzegd in 1894 (Dl. III 250) te ontwijken.

Ook voor hun buitenlandsche politiek — het steeds nauwer samengaan met Rusland, waar juist nu het parlementair beginsel op de meest brutale wijze werd onderdrukt (Dl. III 596 vgl.) — viel het den liberalen steeds moeilijker de goedkeuring der Britsche demokraten te verkrijgen. Tusschentijdsche verkiezingen vielen dan ook nogal eens ongelukkig voor de regeering uit, zoodat werkelijk de Unionisten zich er mee konden vleien, dat het wel weer spoedig zoo zou gaan als telkens in de XIXe eeuw: een conservatieve reactie op den liberalen triumf van 1906. Nu hadden tot nog toe altijd een gloriepunt in de liberale administratie gevormd de begrootingen, zooals die onder Campbell

Sluiten