Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

-Bannerman jaar op jaar waren verdedigd door Asquith, als kanselier van de schatkist. Door belangrijke bezuinigingen, vooral op de begrootingen van oorlog en marine was liet dezen bewindsman gelukt telkens batige sloten te creëeren, met het gevolg, dat in 1906, 1907 en 1908 ruim £ 40.000.000 gedelgd kon worden van de nationale schuld, waarmee die teruggebracht was tot een bedrag gelijk aan dat van twintig jaar geleden. Nu daarbij in 1906 aan Transvaal en de Oranje-Rivier-Kolonie zelfbestuur verleend en in 1909 de Zuidafrikaansche Uuie gesticht was, konden de liberalen er zich op beroemen, de schande en de nadeelige gevolgen van den oorlog van 1899—1902 voor hun land eenigermate te hebben uitgewischt. Maar... reeds in 1908 nas zeker, dat het volgende budget er veel minder gunstig uit zou zien. Na de wijze, waarop Duitschland gereageerd had op het Dreadnought-bouwen der Britten (vgl. Dl. III blz. 590.), was het onafwendbaar, dat het Ministerie kwam met geweldige toerustingsplannen en daarmee zou het uit zijn met de batige sloten. Zou nu de sociale wetgeving geheel worden stopgezet? De nieuwe schatkist kanselier David Lloyd George besloot het ministerie uit de moeilijkheid te halen en aan

QeoTgï-Bbe. het liberale blok nieuw leven in te blazen door in zijn budget voor

grooting voor 1909/1910 de onkosten van het nieuwe marineplan te koppelen aan die

19oid'Agf6 VaD 6en nieUW en even PriJziS wetsvoorstel tot sociale hervorming: de Pensions, staatspensioneering, en de gelden benoodigd voor beide te zoeken in een aantal nieuwe demokratische belastingplannen. Op de keper beschouwd waren wellicht noch de sociale hervormingen, noch de belastingen zoo bijzonder. In Duitschland bestond ouderdomspensioneering reeds sedert 1889 (Dl. III blz. 20). Wel is waar werd nu in Engeland het veel eenvoudiger en royaler systeem „zonder-premie-betaling" toegepast, maar daar stond tegenover, dat het pensioen pas op 70-jarigen leeftijd werd toegekend en aan lieden, die niet meer verdienden dan 10 shillings in de week, terwijl het niet meer zou bedragen dan 5 shillings. Yan de belastingen waren sommige indirekt: op spiritualiën, tabak, sigaren; daarbij echter een belangrijke verhooging van de belasting op niet door arbeid verkregen inkomens, van de grondbelastingen en van het successierecht op hooge erflatingen. Bovendien echter was Lloyd George's begrooting ook van enorme algemeene beteekenis. Wanneer zij aangenomen was, zouden de liberalen er zich tegenover hun kiezers op kunnen beroemen, dat hun partij bij machte was om èn aan de stijgende eischen der weerbaarheid van het rijk èn aan die der

Sluiten