Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot Oostenrijk-Hongarije te richten en dan ook in geheel andere bewoordingen. Nu dicteerde Aehrenthal Sir Cartwright, den Engelschen gezant te Weenen den brief, zooals hij wilde, dat Servië dien schrijven zou. En daarop (23 Maart 1909) het beslissende: als Iswolski nog aarzelt en in antwoord op de Turksch-Oostenrijksche afspraken terug schijnt te grijpen op het oude conferentieplan, komt Duitschlands „vriendschappelijke raad": „Servië ieder voorwendsel tot verdere oppositie te benemen, door afzonderlijk aan Oostenrijk-Hongarije toestemming te verleenen tot de annexatie". Mocht dat niet onverwijld en zonder voorbehoud kunnen geschieden, dan zou Oostenrijk tegen Servië gaan opereeren en Duitschland genoodzaakt zijn, militaire maatregelen te treffen, ten einde de noordelijke grenzen van zijn bondgenoot te verzekeren. Nu moeten Rusland en Servië onder het juk door. Het Tsarenrijk geeft zijn volle toestemming tot de annexatie en Servië schrijft 31 Maart aan Oostenrijk-Hongarije: „Servië erkent, dat het door de Bosnische annexatie niet in rechte getroffen is en dat het zich in aansluiting daarmee neerleggen zal bij de beslissing, die de Mogendheden nog zullen treffen in zake het Berlijnsch Verdrag. Het geeft de protesteerende en tegenstrevende houding, die het sedert October 1908 ingenomen heeft, op en verplicht zich verder een andere buitenlaudsche politiek tegen Oostenrijk-Hongarije te voeren. Het zal voor 't vervolg met dit laatste land op vriendschappelijken voet leven". Hoort, hoe dan later Bülows Duitschertrots er in zijn meer aangehaald werk „Deutsche Politik" in te gast gaat, dat de Entente heeft moeten buigen: „Die Stunde war da", zegt hij, „die zeigen muszte, ob Deutschland durch die Einkreisungspolitik wirklich mattgesetzt war, ob die in den Kreis der anti-deutschen Politik gezogenen Machte es mit ihren europaischen Lebensinteresse vereinbar finden würden, feindlich gegen das Deutsche Reich und seine Verbündeten aufzutreten oder nicht. Der Yerlauf der bosnischen Krise wurde tatsachlich das Ende der Einkreisungspolitik Eduards VII, keine Macht zeigte Lust, die eigenen europaischen Interessen fremden weltpolitischen Interessen unterzuordnen und die eigenen Knochen für andere zu Markt zu tragen. Die sehr überschatzte Konstellation von Algesiras zerbarst an den handfesten Fragen der Kontinentalpolitik."

Ontspanning. De internationale geschiedenis na 1908 is het voorspel tot den wereldoorlog geworden. Echter niet in dien zin, alsof na de gebeurtenissen,

Sluiten