Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

omschrijving van het Futurum met vormen van het werkwoord votu (Lat. volo). Het Passief, waarvan reeds in 't Latijn enkele tijden door omschrijving met vormen van 't werkwoord esse gevormd werden, bestaat in 't Komaansch alleen uit daarmee omschreven tijden. Nieuw is in het Komaansch de invoering der beide tijden van een Conditionalis, waarbij zich ook weder het Eoemeensch door andere formatie van de overige Romaansche talen onderscheidt. Het oude Part. Praesentis Activi is alleen bii adjectievisch gebruik in het Komaansch bewaard gebleven; maar zijne eigenlijke functie is overgenomen door den Ablatief van het Gerundium. Daarentegen is het Part. Perfecti Passivi met Suffix bewaard en heeft het zelfs op het Part. met .-suffix terrein veroverd. Zoo gaan dan bv. in 't Fransch vormen als amant, aimé op amanda, amatum terug. Yan het Latijnsche Supinum is in het Komaansch geen spoor meer, maar de Inf. met r-suffix heeft zich (behalve in het Roemeensch) gehandhaafd.

Terwijl aan 't woordbegin de medeklinkers (afgezien van den overgang der gutturale explosieven in palatale, dentale oflinguale spiranten of affricaten : zie bl. 324 vlg.) vrijwel onveranderd gebleven zijn, hebben zij in 't midden van het woord groote verandermgen ondergaan, vooral tusschen twee klinkers. Zoo heeft in alle Romaansche talen, behalve het Italiaansch, tusschen twee klinkers (doch alleen in 't Fransch ook na oorspr. au) regelmatig verzachting van tenues plaats gehad. De p ging daarbij in de b,labiale spirant « over. In het Italiaansch was de verzachting afhankelijk van het accent (zie over de Romaansche accentueert bl. 281): daar deed zich namelijk verzachting voor, indien eene lettergreep met klemtoon onmiddellijk volgde (zie bl. 242) of indien bij proparoxytona, eene lettergreep met klemtoon voorafging, en bovendien ook telkens wanneer eene « volgde. Van de zachte explosieven en spiranten is in het Italiaansch alleen de g weggevallen vóór den klemtoon en evenzoo (of in i overgegaan) na den toon der proparoxytona, in welk geval de v (b) in g overging; maar in de andere Romaansche talen hebben zachte medeklinkers veel meer geleden. Zoo vielen vóór den klemtoon bijna overal d en g weg, en in 't Fransch (zie bl. 242) ook in andere gevallen, waarbij dan zelfs d en g uit ouder t en k onder bepaalde voorwaarden zijn verdwenen, tenzij de q in * overging. Bij proparoxytona verdween in het Spaansch en Portugeesch de aanvangs-rf der

Sluiten