Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uwe ziel en met gehcel uw verstand, dit is het eerste en het groote gebod; en het tweede aan dit gelijk is : gij zult uwen naaste liefheliben als n zeiven: aan deze twee geboden hangt de gansche ivet en de profeten.

God boven alles lief te hebben en zijnen naaste als zich zeiven ! Is liet wel mogelijk zich eene verhevener en reiner zedeleer voor te stellen? Zoodra men aan een persoonlijken God gelooft.... het is noodzakelijk deze voorwaarde te stellen, want allen gelooven daaraan niet, zonder daarom met liet christendom te breken; zij zeggen: het pantheïsme is de waarheid maar er zijn geene geesten sterk genoeg om het pantheïsme te dragen; voor onze zwakheid hebben wij dus den persoonlijken God noodig; met het pantheïsme nu bestaat er geene andere zedekunde dan de aanhoudende hoewel altijd vruchtelooze poging om het hart tot de hoogte der verstandelijke waarheid, d. i. het pantheïsme te verheffen, d. w. z. om zich zooveel mogelijk van die zwakheid te ontdoen, die den persoonlijken God vereischt... zoodra men aan eenen persoonlijken God gelooft, is het de verhevenste zedekunde om voor dien God de hoogste liefde te koesteren, en die liefde wordt liet beginsel en de waarborg van de liefde voor de menschen.

Hier zien wij reeds de algemeene strekking van dat joodsche begrip van rechtvaardigheid doorstralen, de zedelijke idee van de wet op Siiiaï gegeven: wij begrijpen dat, indien het eene dwaling is om de wet der tien geboden in den christelijken eeredienst te behouden, die dwaling ten minste niet zoo heel grof is; dat zij een schijn van waarheid voor zich heeft, ja, dat liet wel eens kon blijken geene dwaling te zijn. Evenwel wil ik nu de vraag nog niet behandelen van de algemeene en geheel menschelijke strekking der wet en der rechtvaardigheid door haar geëischt. Want hier ontmoeten wij eene onvermijdelijke zwarigheid die wij eerst uit den weg moeten ruimen. Indien de wet der tien geboden, in den geest des wetgevers verstaan, de volkomene rechtvaardigheid reeds bevat, in die twee punten samengevat, buiten welke er geene rechtvaardigheid denkbaar is, waarom dan die opeensta-

Sluiten