Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijne kennis aan te vangen, men is er geen meester van, men sticht niets m°t zijne kennis, want men sticht zich zeiven niet. I)e jeugd ... gewent men haar niet om als haar eenige taak te beschouwen te leeren, veel te leeren, niets te doen dan dit? Wordt het denkbeeld van plicht niet ten eenemale in het jeugdig gemoed vervalscht, wanneer men daaraan geen ander begrip hecht dan de oefening des verstands en dat de gansche deugd wordt beschouwd te bestaan in liet aanleeren van kundigheden ? Wordt de consciëntie, de zedelijke natuur, in plaats van werkzaam te zijn in de dingen die zich voordoen, om de kennis te doen strekken tot het vormen van zedelijke oordeelen en het opwekken van zedelijk gevoel, wordt zij niet stelselmatig onderdrukt, beschouwd als een afgezonderd vermogen, eene kracht, die slechts in bijzondere gevallen en bij buitengewone gelegenheden uit haar schuilhoek te voorschijn komt, en wier werkzaamheid vooral eerst op later leeftijd moet aanvangen? Wordt aan het kind alzoo niet als ideaal voorgesteld, niet om met zich zeiven, d. i. met God, te leven en zich rekenschap te geven van hetgeen het is en doet, integendeel om buiten zich zeiven te leven en als zwakheid te verwerpen alles wat het tot zich zeiven doet inkeeren? En welke zijn de vruchten dier methode? Ach! wij behoeven slechts een blik te slaan op de jeugd die ons omringt om het antwoord te vinden. De jeugd, de jeugd! Zij is immers te onschuldig om boos te zijn? Wat spreekt gij haar van God en godsdienst? 't Is te afgetrokken; wacht den leeftijd af dat het oordeel gerijpt is; dan zullen zij zich zeiven eenen godsdienst kiezen, eenen gezonden en zelfstandigen godsdienst, vrucht van hun eigen nadenken en verre verwijderd van alle dweeperij. Wat spreekt gij hen van zedelijkheid? De zedelijkheid voor hen is te leeren, en met edelen naijver naar eer en lof te dingen. Intusschen, of de leugen de onderlinge betrekkingen van kinderen bezoedelt zoodat een volkomen waarheidlievend kind eene uitzondering is, dat is een kleinigheid. Dat kinderen met slinksche wegen omgaan en vertrouwelijkheid met hunne ouders schuwen,

Sluiten