Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

grieksclien wijsgeer, en noemen wij hem met het heidensche orakel den wijze onder de wijzen, die zijne discipelen geene stellingen oplegde maar hen leerde zeiven te denken en te oordeelen: wat is zelfstandigheid van denken en oordeelen in vergelijking met zelfstandigheid van karakter, van gevoel en van wil ? Wat is vrijheid van denken in vergelijking met de vrijheid des gewetens, ja, kan zij zonder deze bestaan? Wat is Socrates bij Jezus Christus? Niet te versmaden is dus, ja veeleer hoog te waardeeren de waarheid, dat deze hier vereenigde discipelen van Jezus Christus waren vrije, zelfstandige menschen, die in de school van den meester tot zelfbewustzijn waren ontwaakt en geleerd hadden onafhankelijk te zijn van het oordeel der wereld. Ook begrijpen wij ligt dat zij, onder den verschen indruk van Jezus' persoonlijkheid, nog een tijd lang bij elkander bleven, dat het hun eene behoefte, een genot was gemeenschappelijk te herdenken wat zij gemeenschappelijk hadden ontvangen en genoten. Maar herinnering sterft uit; herinnering vormt geen blijvenden band. Ziet het, hoe een verbond dat alleen in herinnering bestaat kunstmatig moet bewaard blijven: daarvoor is noodig bepaalde dagen af te zonderen, herinneringsfeesten in te stellen, en deze niet al te talrijk, opdat toch de wegstervende herinnering gestadig door een nieuwen feestprikkel worde aangewakkerd. Wat zal het zijn, als die feesten niet zonder gevaar kunnen gevierd worden, als die vastgestelde bijeenkomsten met offers van allerlei aard zullen gepaard gaan? Wat zal het zijn, als de vervolging deze discipelen van Jezus uit elkander zal jagen, den een hier den ander ginds, en er geen veilige toevlucht meer zal zijn waar zij elkander de broederhand kunnen reiken? Gerust mogen wij beweren dat er geene christelijke kerk meer zou bestaan, ja, nooit zou bestaan hebben, indien hare kracht, het middelpunt van haar leven, de band harer leden bestond in louter herinnering. Maar wat hebben wij redeneering noodig waar de feiten spreken? De zedelijke invloed van Jezus' persoonlijkheid strekte zich uit tot zijn sterven. Welnu, heeft zijn dood zijne discipelen vereenigd ? Veeleer verstrooid. De herder

Sluiten