Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in dat streven wil het niet belemmerd wezen; het wil de vrijheid des geestes, omdat het gelooft aan den Geest der waarheid; het wil in den geest zaaien om in den geest te maaien het eeuwige leven. Kerkhervorming, maar geene kerkvernietigiog; schriftonderzoek, niet om een belangrijk document der oudheid te leeren verstaan, noch minder om de schrift te plooien naar beginselen die aan haren inhoud vreemd zijn, maar om in de schatten der schrift immer dieper te delven en op grond der waarheid, die men reeds uit haar bezit, immer meerdere waarheid op te sporen; eene maatschappij, op gewetensvrijheid gegrond, niet om de stem des gewetens te smoren maar om die luide, luide te doen spreken; ziedaar in weinige trekken het grootsche streven, de heerlijke taak van het Protestantisme, de plicht der vrijheid, waarom het van een recht der vrijheid spreekt. Nog eens, die vrijheid wortelt in het geloof, zij is eene vrijheid die belijdt, die een eeuwig ja uitspreekt.

Er is eene andere vrijheid, die een eeuwig neen uitspreekt, eene ontkennende die nimmer tot belijden komt. Hoe zal ik hem noemen, den namelooze, die zich immer tooit met de schoonste namen aan andere beginselen ontleent, ten einde zijne eigene naaktheid te bedekken ? Den geest die steeds ontkent, heeft hem een diepzinnig duitsch dichter genoemd, en voorwaar slechts ontkennen kan hij, en indien wij hem een geest willen noemen, het is de geest der leugen. Ontkennen, beloven, verleiden, ziedaar zijn werk ; belijden, geven, leiden in de waarheid, dat verstaat hij niet. Ziet, hier wijst hij u op het ineenvallende van een kerkvorm, het bouwvallige der muren, het wankelende van het kapiteel, en nu roept hij u toe, niet alleen: breek af die muren, sloop het gebouw tot den grond, maar ook: ruk het fondament uit den grond, geen kerk meer, want alle kerken zijn voor de ontbinding rijp. De dwaas! het fondament ligt diep in den grond, het is gevestigd met de grondlegging der wereld. Kan hij het uitrukken? Daar treedt hij op in naam der wetenschap, en, u wijzende op eenige ontwijfelbare ontdekkingen, waarmede zich de overge-

Sluiten