Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

moeten doorworstelen, ook door hen moeten doorleefd en doorworsteld worden, strijd en gevaren die gij noch voorzien noch weren kunt? Vaders en moeders zoo gij geen anderen waarborg hebt voor de toekomst uwer kinderen, dan wat gij voor hen hebt kunnen doen, dan mag ik u wel vragen: zijt gij geslaagd? Kunt gij hen gerust verlaten en uw hoofd nederleggen zonder zorg noch kommer?

Maar, ten minste, zijt gij met u zeiven geslaagd ? Hebt gij vrede gevonden? Naarmate gij toeneemt in jaren — is het niet zoo? — heeft uwe eigenaardigheid, uw persoonlijk karakter zich altijd duidelijker afgeteekend te midden der u omgevende menschen en zaken. De golven des levens zijn gestegen om u heen, ja tot boven uw hoofd, soms schenen zij u mede te slepen en gij hebt u kunnen inbeelden dat gij slechts een deel waart van het geheel. Meestal hebt gij er misschien in het geheel niet aan gedacht, watgij toch zeiven waart, en hebt u laten voortleven op den stroom die u zachtkens medevoerde. Maar toch, gij hebt uwe uren van inkeer in u zeiven gehad, vrijwillig of gedwongen. Welnu, hoe meer gij nadacht, des te meer gevoeldet gij duidelijk, dat wat gij uw ik noemt, uw eigen persoonlijk leven, niet opgaat in die menschen die u omringen, hoe lief zij u ook zijn, niet in die wereld wier stroom u medesleepte, ook niet in dien werkkring dien gij den uwe noemt; dat uw ik, uw eigen persoonlijk leven, niet is noch uw ambt noch uw huis noch uwe geliefden. Gij, gij zelf, dat is noch uwe vrouw noch uwe kinderen noch uwe vrienden noch uw vaderland; gij, dat zijt gij zelf. Als wij daaraan denken, dan worden wij wel eens bang voor ons zeiven, wij vreezen om ons zeiven in het aangezicht te zien, om aan ons zeiven ontdekt te worden. Dat wij zijn, dat verschrikt ons. En wij sluiten de oogen ten einde ons niet te aanschouwen, en wij slaan de oogen om ons heen ten einde ons aan iets vast te klemmen, wij heffen ons hoofd opwaarts in valsche gerustheid en ziende op onze geliefden, op onzen werkkring, op onzen stand in de maatschappij, zeggen wij met fierheid: dat ben ik. dat is mijn leven.

Dat is mijn leven. Wij bedriegen ons; neen, dat is ons leven

Sluiten