Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bijzonderheden te treden omtrent liet leven van den hervormer, hetgeen ik bij eene andere gelegenheid hoop te doen, waartoe ik u bij deze uitnoodig en opwek, ik acht het plicht om in de gemeente te wijzen op de roeping der hervormde kerk zooals die is aangewezen in de persoonlijkheid van haren grootsten voorganger. Laat mij n eerst uit eenige trekken van het beeld van Calvijn iets doen aanschouwen van de wording der hervormde kerk; vervolgens u haar inwendig karakter trachten te beschrijven ; om te besluiten met eenige wenken betreffende hare toekomst en roeping.

I.

Wie aandachtig en met het oog op eene hoogere macht, die de lotgevallen der menschheid bestuurt, de geschiedenis der zestiende eeuw gadeslaat, wordt al spoedig getroffen door een verschijnsel, dat met recht onder de raadselen van het Godsbestuur verdient genoemd te worden, die raadselen die eerst lateiworden opgelost. Dit verschijnsel is dit: dat geen land rijper scheen te zijn voor de hervorming dan Frankrijk, en geen land haar met meer beslistheid en felheid heeft verworpen. Geen land rijper voor de hervorming. Middelpunt der beschaving in de vijftiende en het begin der zestiende eeuw, waar wetenschap en natuurlijke begaafdheid elkander de hand reikten, waar de ontwaakte nationale veerkracht het juk des vreemden priesters altijd ondragelijker deed vinden, waar vorst en adel, wetenschap en rechtsbedeeling, ja, waar de geestelijkheid zelve, de voogdijschap van Rome moede naar zelfstandigheid streefden, was dit land, en met name de hoofdstad, te beschouwen als de bloesem der middeleeuwen — dier eeuwen die ook hare ontwikkeling hadden, want de menschheid staat niet stil — een bloesem die rijke vrucht beloofde, en scheen Frankrijk liet voorbestemde land te zijn om aan het hoofd te staan der nieuwe beweging. Terwijl in Duitschland

Sluiten