Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gewezen wordt op persoonlijkheid, vrijheid, vrijwilligheid. Het denken is niet iets lijdelijks; evenmin het handelen. Geestelijk leven is dus het lijnrecht tegenovergestelde van natuurlijk leven. In de natuur is het onpersoonlijke de eigenaardige levensvorm; van het leven des geestes integendeel is de persoonlijkheid de voorwaarde en het kenmerk. Wil men dus het ontstaan van het christendom verklaren uit de aanraking of botsing der israelitische met de heidenwereld, het is goed, mits men die israelitische wereld zich vertegenwoordigd en als belichaamd denke in personen. En zoo is het overal waar een volk aan een ander volk zijn invloed doet ondervinden. Al is de mensch het kind van zijn tijd en zijn volk, die tijd begrijpt zichzelf en dat volk komt tot zelfbewustzijn eerst dan, wanneer er personen zijn die in zichzelven uitdrukken wat dien tijd beweegt, wat dat volk bezielt. Alle ontwikkeling hecht zich aan een naam, de algemeene geschiedenis der menschheid zoude verhaald kunnen worden in levensbeschrijvingen van groote mannen.

Waarom spreek ik alzoo ? De twijfel vervult onzen zedelijken dampkring en al de feiten onzer christelijke hoogtijden, de gansche openbaring Gods wordt hier geloochend, elders betwijfeld. Welnu, ik wil uit het bestaande en erkende opklimmen tot het betwijfelde. Erkend is het, dat het christendom ontstaan is uit de aanraking van Israël met de Heidenwereld, maar dan heeft Israël ook zijne predikers, zijne getuigen gehad in de heidenwereld. Dan is reeds aanstonds dit gedeelte van ons feestverhaal bevestigd, dat er eene apostolische, eene zendingsprediking is geweest uit Israël tot de Heidenen. De Geest toch werkt niet door stoffelijke aanraking maar door liet woord, dat is uit geloof tot geloof. Want hij alleen kan prediken die gelooft. Door geloovige predikers, mannen krachtig door dat geloof, moet Israels geest zich aan de heidenwereld hebben medegedeeld. En nu, vergelijkt, ik zeg nog niet ons tekstverhaal maar het geheel der Nieuw-Testamentische schrift. Wat komt ons daarin te gemoet? In onderscheiding van de Oud-Testamentische draagt de Nieuw-Testa-

Sluiten