Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ken van de heerlijkheid van het Godsrijk, maar in de werkelijkheid, zoo lang de grond te bebouwen en de akker vol onkruid is, zoo gevaarlijk, dit verbond wordt het beginsel der nieuwe maatschappij; van het langzaam zinkende romeinsche rijk wordt dit verbond als eene erfenis vermaakt aan de volkeren van den nieuwen tijd. Zullen wij nu zeggen: dit verbond is verbroken ? Ik kan hierover thans niet uitweiden, maar ik bepaal mij tot deze opmerking: daar is een streven in de moderne maatschappij, niet alleen om, wat de meest onmiskenbare behoefte is, het gebied van kerk en staat te onderscheiden, niet alleen om, waarover verschillend kan geoordeeld worden, beider gebied volkomen te scheiden, maar om het Christendom terzijde te stellen en de maatschappij te vestigen buiten den grondslag van liet koninkrijk Gods; en van deze poging durf ik beweren: zij zal niet gelukken. De cederen zullen vallen en de eeuwenheugende eiken zullen worden geveld; de koninkrijken dezer wereld hebben geene toekomst buiten het Godsrijk; maar dat Godsrijk zal niet worden vernietigd. Het mostaardzaadje wordt een boom, die de stormen braveert, en de vogelen des hemels komen en nestelen in zijne takken.

Was de eer, der christelijke kerk geworden, het publiek recht dat zij verkreeg van de vierde eeuw af, het teelcen van den stillen wasdom der gemeente gedurende de drie eerste eeuwen, wederom zal, ondanks hare uitwendige heerlijkheid, de kracht die zij uitoefent onder de bescherming en de voogdijschap van den staat in het verborgen werken. Ja, wederom in het verborgen. Of is het niet merkwaardig, dat, terwijl er in de schitterende en overmoedige staatskerk van het Oosten van lieverlede stilstand ontstaat die tot achteruitgang wordt, een langzaam kwijnen en versterven van het christelijk leven, eindelijk zelfs ook van wetenschap en kunst, die aanvankelijk tot nieuwen bloei schenen te zijn gekomen door het woord des koninkrijks; eene gelieele nieuwe wereld opkomt in het Westen en Noorden, die met den kerkvorm ook het hervormend en verlossend beginsel

Sluiten