Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en wegende de kansen, ziende de overwinning nu eens zich aan het fransche vaandel dan aan dat der bondgenooten hechten, roept hij eindelijk uit: „Wie heeft Napoleon overwonnen op de velden van Waterloop Niet de legers der bondgenooten, maar God". Een geschiedschrijver, mede uit dat zelfde volk dat bij Waterloo overwonnen werd, in zijne meer ernstige en ware beschouwing van het lot der volken, wijzende op het groote gewicht, dat de oorlog in lotsbedeelingen der menschheid legt, zegt, niet zonder weerzin en weemoed, ziende hoe de meest wijze beraadslagingen van de staatslieden door de oorlogskansen als met éénen slag verijdeld worden: „op het slagveld heerscht slechts toeval en geweld". Een nederlandsch krijgskundige, op eenvoudigen trant de wisselingen van den oorlogskans bij Waterloo verhalende, kan zich toch niet onthouden deze ééne opmerking in zijn ongekunsteld verhaal in te lasschen: „De spreuk der oudheid, „dat de goden wien zij ten val willen brengen, eerst het verstand ontnemen-', dringt zich onwillekeurig aan de herinnering op, wanneer men de handelingen des franschen keizers bij den veldtocht van 1815 gadeslaat; „er hangt om zoo te zeggen, eene wolk van fatalismus over die handelingen, en het is alsof eene lioogere macht den geest des veroveraars verbijstert, en daardoor de zege zijner tegenstanders voorbereidt". Toeval, fatalismus, verblinding, krijgskans, noem zoo vele namen als gij wilt: achter die alle ligt die ééne, die beter is : God. God heeft die beslissing bij Waterloo gegeven. God, die de tijden in zijne hand heeft, heeft nog ter laatster ure de lang verwachte hulp doen opdagen; God die wolken en regen gebiedt, heeft hier de wegen onbruikbaar, daar natuurlijke verschansingen sterker gemaakt; God, die het hart bestuurt ook van den verstandige en machtige, heeft hier onherstelbare fouten doen begaan, daar die doen opmerken of andere, schijnbaar niet minder onherstelbare, doen herstellen. Hij scherpt het oog, of verblindt het; hij leidt de hand of verlamt die. „Z)e Heer schouwt uit den hemel en ziet alle menschenfcinderen, Hij ziet uit van zijne vaste woonplaats op alle inwoners der aarde:

Sluiten