Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de gedachte, uitgesproken in dezen verheven aanhef: in den beginne schiep God den hemel en de narde, en die onafgebroken doorloopt tot aan die laatste bede: Kom, Heen Jezus!

Het is de gedachte van den levenden God, den God die hemel en aarde heeft geschapen, maar niet om beide, hemel en aarde, tegenover elkaar te plaatsen, maar die de tegenstelling welke in die woorden ligt opheft en de aarde vormt en toebereidt om mede hemel te worden. Daarom heeft die God eene geschiedenis op aarde; daarom is het einde dier geschiedenis een einde dat weder en altijd weder een begin is, want het is een eeuwig einde, de komst op aarde van Kenen in wien hemel en aarde vereenigd zijn.

Deze gedachte geeft aan deze boeken eene hoogere beteekenis dan van de overblijfselen te zijn van een, hoe ook merkwaardig volk der oudheid; zij stempelt de verzameling dezer schriften — de ervaring der menschheid bevestigt dit oordeel — tot het levensboek der menschheid, Gods woord aan haar.

Te vergeefs zoekt gij in de geschiedenis de wederga van dit verschijnsel: een volk dat zijne geschiedenis begint met het begin van alle dingen, en dat de bewustheid heeft, zelfs als liet der vernietiging nabij schijnt, dat zijne toekomst is de toekomst der menschheid; een volk dat niet in eenigen uitstekenden geest maar in zijn eigen volkskarakter, in hetgeen liet als volk eigenaardigs heeft, in zijne beste tijden, het meest onder lijden, zich door de hoop dier toekomst voelt opgebeurd ja verheerlijkt.

Dit eigenaardig karakter nu, dit volksgeloof van Israël, zooals het in zijne litératuur uitkomt, wordt door ervaring — wij zeiden het reeds — althans niet gelogenstraft.

De bijbel — wij blijven dit woord gebruiken en willen ons door de historische kritiek, wier goed recht wij overigens erkennen, niet laten vervoeren tot miskenning van de eenheid der schrift — de bijbel is in de wereld het groote wonder, het levensteeken, het teeken van het leven Gods in de menschheid. Van dat teeken kan gezegd worden, wat een profeet in Israël

Sluiten