Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(Zach. III: 9) zeide van den steen vóór den hoogepriester dat daarop zeven oogen gevestigd zijn, de zeven geesten Gods: de volheid van het leven Gods is daarop rustende.

Waar die bijbel komt, daar is het alsof de levende God komt. Het oude gaat voorbij, alle dingen worden nieuw. De rijke wereld die wij nu eenmaal met den onbestemden naam van beschaving aanduiden, volgt dat boek als op de hielen. Onontwikkelde talen ontvangen haren vorm, onontwikkelden worden hervormd ; eene nieuwe literatuur ontstaat, het maatschappelijk leven wordt geboren of herboren; wetenschap en kunst verrijzen of herrijzen; het denkbeeld menschheid wordt eene werkelijkheid.

Niet evenwel zonder strijd. Wij allen, volkeren der nieuwe wereld, wij zijn door het bijbelwoord geworden wat wij zijn, den staat van kindsheid ontwassen en tot mannelijke rijpheid ontwikkeld. Maar ziet, nauwelijks is het kind tot zelfbewustheid ontwaakt, of het blijkt wederspannig te zijn, evenals Israël, zijn leermeester, in de dagen zijner ongebogen kracht. Het keert zich tegen zijnen vader en vraagt hem rekenschap waarom hij hem dezen leermeester heeft gegeven, waarom deze methode van opvoeding is gevolgd. Het berispt zijn leerboek en tracht zich te ontdoen van al de voorstellingen, die het als met de moedermelk heeft ingezogen, van al de aanschouwingen en gevoelens die het onwillekeurig had opgenomen. Het wil nu van meet af beginnen en weder kind worden om zich zeiven op te voeden. Het verstand isoleert zich in den mensch en vraagt aan het leven waarom het leven is, en zal de methode niet goedkeuren aleer het van de wettigheid daarvan overtuigd is. IJdel pogen! Het zal der abstracte wetenschap niet gelukken, de moderne maatschappij te zuiveren van wat zij noemt den semietischen zuurdeesem, evenmin als de volwassen jongeling uit merg en bloed de sporen kan uitwisschen van de moederlijke voeding en opvoeding, de teekenen van zijn vaderlijke afstamming en van de tucht van het ouderlijke huis.

Hoedanig nu is de methode der bestrijding? Hoe legt de volwassene het aan om vrij te worden van zijn verleden?

Sluiten