Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

koren volk bleven van dien God, die door de Heidenen begon aangebeden te worden? Waarom wederstaat dit volk alleen, zich vastklemmende aan den godsdienst zijner vaderen, ofschoon die godsdienst in den grond tijdelijk en plaatselijk is, waarom wedeistaat het iedere poging om het met andere volken gelijk te maken? Waarom wederstond het die pogingen te midden dei Romeinen, die alles wisten gelijk te maken? Waarom wederstaat het die allerwege waar liet zich bevindt? Waarom zijn de kinderen van .Takob, ofschoon thans niet meer vrij, niet vereenigd, geene natie uitmakende, altijd geweest, en zijn zij nog altijd vreemdelingen, alom, waar zij zich bevinden? Waarom vereenzelvigen zij zich nergens met de volken die hen hebben opgenomen, cn blijven zij buiten dier zeden, inzichten en belangen? Is het, omdat hun volkskarakter zoo bijzonder, zoo krachtig, zoo rijk is, dat het alleen al de aanvallen kan verijdelen onder welke ieder ander volksbestaan bezwijkt; gelijk men somwijlen menschen ziet van zulk eene oorspronkelijke natuur, van zulk eenen machtigen en ontembaren aard, dat zij buiten allen invloed en alle overwicht van menschen en dingen schijnen te blijven? Doch, om liiei niet te zeggen, dat eene dergelijke oorzaak eenen tijd lang den val van een volk kan vertragen, maar dat het voorbeeld nog eenig zijn zou, dat een volk zijn volkskarakter niet slechts gedurende eeuwen, maar gedurende duizenden van jaren zou staande houden, zonder dat wij nog sporen van eenen nabijzynden dood ontdekken; — zoo toont buitendien de geschiedenis dat het Israëlietische volk eene zoo sterke en zoo machtige natuur niet bezit. W el zien wij, dat in de oude wereld dit volk alleen de eeuwige enon\eianderlijke godsdienstige waarheden bezit; doch zy zijn aan hetzelve gegeven door openbaring; en hun volkskarakter, dat vene beneden die openbaringen, ja beneden dat van ieder ander volk blijft, wijst duidelijk aan, dat die verheven waarheden niet uit den eigen boezem van het volk hebben kunnen ontstaan. En in de nieuwe wereld? Wij zien niet dat een eenige dier groote veranderingen, welke dikwijls in den schoot der inenschheid plaats grijpen, dat

Sluiten