Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het profetisch licht scheen te zullen worden der menschheid.

En die grieksche wijsheid, hoe weinig kon zij hem bevredigen ! Hij is als Israëliet te oud voor haar geworden; hij beschouwt hare wereldverheerlijking ongeveer zooals de grijsaard de jongelingsdroomen. In de schoonheid des levens die zij voorstelt en belooft, ziet hij slechts het spotkleed om een geraamte, den koningstroon op een tooneel. Dat de Griek geloove aan haar poëzie, hij kan het niet. IJdelheid der ijdelheden, alles

is ijdelheid: dat is zijn slotwoord. Want want het einde

is de dood. De dood, de dood! Vrij moge de Griek zijne verschrikkingen verachten en, nog immer aan zijne ideale levensbeschouwing vasthoudend, ook midden in de ontbinding en de lijklucht, hem voorstellen als een schoon en edel jongeling, wel in de eene hand den uitgedoofden fakkel houdende maar in den anderen pijl £n boog, alsof hij uitging ten strijde; voor den Israëliet, den Israëliet die aan een rijk Gods op aarde heeft geloofd en het niet heeft zien komen, is hij niets anders dan een geraamte, een geraamte in een graf.

En toch .... naturalist is de Prediker niet. Hij zoude aan dat graf niet den naam geven van eeuwig huis, indien dat woord eeuwig geene beteekenis voor hem had, indien hij dat roerlooze, gevoellooze, zwijgende van den dood, als een einde beschouwde, en niet tevens als een begin, als het zinnebeeld van iets ongekends; indien hij den mensch beschouwde als voorbijgaande te gelijk met zijne nagedachtenis. Hij zoude niet van de gebroken zilveren ketting en de verbroken gouden levenslamp, niet van den nederliggenden emmer aan de put en het stilstaand rad aan de vliet gewagen, indien hem het leven niets anders ware dan stofwisseling, den ongestoorden cirkelloop der natuur, het onverstoorbare raderwerk der onpersoonlijke krachten.

■^een, zijne somberheid heeft een anderen, beteren, dieperen grond. Indien hij niet tevreden is met het leven, indien hij de dichteilijke levensbeschouwing, het aardsche schoonheidsideaal

Sluiten