Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kerkbestuur als landsregeering waar zij behoort, over te brengen.

Voorzeker, wie zal het wraken dat, daar de kerk een lichaam is met eigen beginsel en historisch verkregen rechten, voor de bewaring van dat beginsel en de handhaving dier rechten, door de daartoe geroepenen en bevoegden gewaakt en gewerkt worde ? Zulk een waken en werken is niet alleen recht, maar, onafscheidelijk daarvan, ook plicht. Hoe die ééne plicht verdeeld is in eene menigvuldigheid van plichten in de verschillende kerkbesturen, van den kerkeraad af tot de synode toe, in de rechtelijke en wetgevende macht van den staat, het mag hier niet uiteengezet worden. Alleenlijk waarschuwen wij tegen het gevaar, om van het handhaven van de rechten der kerk wat men noemt kerkherstel te verwachten. Kerkherstel toch - aangenomen eens dit woord, dat ik onjuist acht en niet voor mijne rekening neem, evenmin als dat van vrijmaking der kerk, waarmede het soms wordt afgewisseld — kerkherstel is niet anders te verkrijgen dan door den geestelijken wasdom der gemeente. Buiten dezen zou het een organisatie van den dood — een tegenstrijdigheid worden.

Welnu, geestelijke wasdom is, wij zagen het in de apostolische, in de oud-katholieke kerk, gebonden aan de voorwaarde uitgedrukt in dit woord van den apostel: „Zoo bid ik u dan, ik de

gevangene in den Heer."

Uitwendige gebondenheid voorwaarde van geestelijken wasdom. Dat leert ons ook de geschiedenis van de oorsprongen van het Protestantisme, de geschiedenis der Hervorming. Zal ik u wijzen op die heerlijke zestiende eeuw, de eeuw der vervolgingen, de eeuw van het nieuw ontwaakte geestelijk leven in de kerk van het Westen? U wijzen op den strijd der duitsche evangelische vorsten, vooral op de martelaarsgeschiedenis van het Calvinisme in Frankrijk, in Engeland en Schotland, niet het minst neen, niet het minst — in onze eens zoo gezegende gewesten, in ons Nederland, dat aan zijne martelaren zijne nationale zelfstandigheid, zijne politieke onafhankelijkheid heeft te danken?

Sluiten