Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Eindelijk scheen er niets meer te veroveren. Althans de binnenlandsche tweespalt werd zoo groot, dat door geene afleiding meer hare uitbarstingen konden voorkomen worden. De burgeroorlog was de laatste der oorlogen van Rome geweest, en hij was geëindigd met het verlies van alle vrijheden en het bukken van alle machten onder het zwaard van den eersten Cesar. Te vergeefs was hij zelf door het zwaard der saamgezworenen gevallen. Zijn pleegzoon, die zijn naam aannam en van het achtbaarste staatslichaam den naam van majesteit, Augustus, ontving, straks dien van den goddelijken Augustus, aanvaardde de erfenis van zijne macht, van zijn zegevierend gesternte op het slagveld, van zijn autokratisch gezag, de persoonlijke regeering; en de laatste republikein sneefde in den slag tegen hem, met den wanhoopskreet op de lippen: „Deugd, gij zijt slechts een naam."

Het wereldrijk was gevestigd: de jeugdige Oetavianus, die van nu v ooi taan heette Cesar Augustus, was alleenheerscher der wereld geworden en deed de geheele wereld beschrijven. Het wereldrijk was gevestigd; het wereldrijk — het vrederijk: zoo beloofde het de keizer, zoo bezongen het de dichters aan het hof, zoo geloofde het de argelooze menigte.

Was het gekomen ? Was de profetie van den Tsraëlietischen profeet vervuld: Zij zullen hunne zwaarden slaan tot spaden, en hunne spiesen tot sikkelen: het eene volk zal tegen het andere volk geen zwaard opheffen en zij zullen geen oorlog meer leeren (Jes. 11:4)? Hadden de veroverde volken vrede met hun lot? Was de strijd tusschen rijk en arm verzoend? Hadden keizer en onderdanen vrede, vrede met zichzelven, vrede onder elkander, vrede met God?

Vrede met God? Wat was de oorzaak geweest, dat de maatschappelijke strijd vroeger dan elders ontbrandde binnen de muren van het eeuwige Rome; — vroeger dan in Griekenlands steden met hare vele plaatselijke veeten en twisten, vroeger dan in de machtige monarchiën van Azië, Perzië en Babyion en Assyrië; — dat Rome reeds in de vroegste eeuwen de profetie was geworden van hetgeen

Sluiten