Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vrucht des wijnstoks geschapen hebt!" Daarna gaf men de bittere kruiden (een soort van salade) rond, die aan het lijden der slavernij in Egypte herinnerden. Men at ze, na ze gedoopt te hebben in een roodachtige en zoete saus (Charoset), die van amandelen, noten, vijgen en andere vruchten gemaakt was, en, naar men zegt, door haarkleur aan den harden arbeid van het bakken van tichelsteenen, die aan de Israëlieten was opgelegd, herinnerde, en door haar smaak aan de liefdebetooningen, waarmede Jehova de bitterheden van zijn volk verzoet. — Tweede phase: De oudste zoon vraagt den vader naar de beteekenis van dezen maaltijd en van de bijzondere gebruiken, die daarmede verbonden zijn (Ex. 12: 14); daarop verhaalt de vader volgens Ex. 12 de instelling van het Pascha en de verlossing uit Egypte, zonder twijfel volgens een meer of minder vast liturgisch formulier; en dan zong men Psalm 113 en 114, en de vader liet den tweeden beker rondgaan. — Derde phase: De vader neemt twee ongezuurde brooden (broodkoeken) , breekt een daarvan, en legt de stukken daarvan op het andere. Daarna neemt hij, onder het uispreken van een dankzegging, een van de stukken brood, doopt het in de saus, en eet het, terwijl hij een stuk van het Paaschlam met bittere kruiden daarbij neemt. Allen volgen zijn voorbeeld. Dit is het eigenlijke maal. Het lam is het hoofdgerecht daarvan. Het gesprek is vrij. Het eindigt met de ronddeeling van een derden beker, den beker der zegening genoemd, omdat hij vergezeld werd door de dankzegging van den huisvader. — Vierde phase: De vader deelt een vierden bekerrond, en daarna wordt het Ha llel (Ps. 115—118) gezongen. Somtijds voegde de huisvader een vijfden beker er aau toe, die gepaard ging met het zingen van het Groote Hallel (Psalm 120—127, volgens anderen 135—137, volgens Delitsch Ps. 136). J)

1) Deze gebruiken worden zeer verschillend beschreven door hen, die zich met dit onderwerp hebben beziggehouden. Wij hebben ons aangesloten bij de uiteenzetting van Langen, bl. 147 en ver?.

Sluiten