Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

diende gave des heils, en van den kant des menschen op de aanneming daarvan door het geloof berust, zal voortaan tot blijvend symbool in de kerk dezen beker hebben, dien Jezus aan de zijnen reikt, en dien ieder van hen aanneemt en aan de lippen breDgt. Het artikel ontbreekt tusschen "SixOvikyi, verbond, en s>tü cu/uxti, in mijn bloed, wegens het nauwe verband tusschen deze twee denkbeelden. De bepaling SV TÜ Oti'XXTt berust eigenlijk op het uit het subst.

af te leiden partic. hx-tOepévvi. Daur, Volkmar en Keim beweren, dat het Paulus is, die hier op zijn eigen gezag het denkbeeld van het nieuwe verbond heeft ingevoerd, daar het het Joodsch Christendom nooit in de gedachten zou zijn gekomen, het oude verbond zoo te verwerpen en een nieuw verbond te verkondigen. Markus zou, hoewel bij Paulus naschreef, met opzet deze uitdrukking verzwakt hebben, door het al te stuitende adjectivum nieuwe weg te laten. Lukas, die een onverschrokken Paulinist was, zou haar weêr hersteld en de volledige formule van Paulus teruggegeven hebben. Maar, zoo moeten wij vragen, hoe heeft Jezus zich dan uitgedrukt? Was ook Hij niet in staat zich te verheffen tot het denkbeeld van de vervanging van het oude door een nieuw verbond, niet in staat, te doen wat Jeremia acht eeuwen te voren op zoo stoutmoedige wijze reeds gedaan hadP (31:31 en verv.) En als men er goed over nadenkt, dan is immers de formule van Markus (welke waarschijnlijk ook bij Mattheus de echte leering is) nog krachtiger dan die van Paulus, in plaats van haar te verzwakken. Want als men de uitdrukking van Markus aldus vertaalt: „Dit is mijn bloed, dat des Verbonds", dan wordt daardoor aan het O. V. zelfs de naam van een verbond ontzegd. En vertaalt men: „Dit is het bloed van mijn verbond, dan wordt immers het verbond van Jezus door deze uitdrukking aan het Israëlitische tegenovergesteld, even goed als door het bijvoegelijk naamwoord nieuwe bij Paulus en Lukas. — De nominat. absol. ro ix%vvfeevov, die het denkbeeld van de vergieting van het bloed grammatisch onafhankelijk maakt, doet het daardoor krachtiger uitkomen. Dit by voegsel, dat

Sluiten