is toegevoegd aan uw favorieten.

Beginselen der natuurkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inrichten, dat de krachten die een stroom van bepaalde sterkte uitoefent, groot en die, welke de naald naar den evenwichtsstand terugdrijven, klein zijn.

Het eerste bereikt men door een aantal windingen aan te brengen, op kleinen afstand om den magneet (multiplicator).

Met het oog op het laatste wordt van een compenseerenden magneet (§ 195, c) of van een astatisch naaldenstelsel (§ !•"') gebruik gemaakt. In het laatste geval wordt een der naalden binnen de klos geplaatst, terwijl de andere, die als wijzer dienst kan doen, zich daarboven bevindt.

Bij gevoelige instrumenten worden ook wel twee klossen gebruikt, die elk een der naalden omvatten en zoo door den stroom worden doorloopen, dat de op de naalden werkende koppels dezelfde richting hebben.

Het verdient opmerking dat door het verkleinen van de terugdrijvende kracht de schoinmeltijd vergroot wordt, en dat het dus, als door een bijna volledige opheffing van het aardmagnetisme de gevoeligheid zoer is toegenomen, zeer lang zal duren voordat de evenwichtstand bereikt is. Ook zullen in dit geval de uiterst kleine veranderingen in richting en grootte der aardmagneetkracht, die steeds voorkomen, den magneet dikwijls beletten, geheel tot rust te komen.

Is, bij het gebruik van een der genoemde hulpmiddelen, de evenwichtsstand van den magneet of van het naaldenstelsel niet evenwijdig aan den magnetischon meridiaan, dan moet het instrument toch zoo geplaatst worden, dat het vlak der windingen evenwijdig is aan dien evenwichtsstand.

Kleine afwijkingen van een galvanometer kunnen door een spiegelaflezing (§ 369) worden waargenomen. Bij sommige galvanometers dient de magneet, die dan uit een gepolijst staalplaatje bestaat, tevens als spiegel voor de aflezing.

Galvanometers die op andere beginselen berusten, zullen wij later vermelden.

§ 493. rangentenbonssole. Dit instrument, waarmee men \ stroomen in absolute maat, dus in ampères, kan meten, bestaat uit een verticalen cirkelvormigen stroomring of' een aantal dergelijke ringen, die geacht kunnen worden hetzelfde mid-

" 25