Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de krachten die erbij in 'tspel zijn, de oorzaak der electriciteitsbeweging te zien. Een opvatting, waarin wij versterkt worden door de wet van 't behoud van arbeidsvermogen. Deze brengt nl. de in de keten ontwikkelde warmte in verband met den arbeid der electromotorische kracht in den stroomgever (§ 526), of, zooals wij ook kunnen zeggen met den arbeid die door den stroomgever verricht wordt. Het arbeidsvermogen van dezen, in het nu beschouwde geval van het galvanisch element, moet dus met een bedrag dat aan de ontwikkelde warmte beantwoordt, afnemen. Daar nu steeds een nieuwe scheikundige verbinding ontstaat — in de meeste gevallen is dit het zinksulfaat — en daar hierbij scheikundig arbeidsvermogen van plaats verdwijnt (§ 147, c), lijdt het geen twijfel dat hierin de bron der warmteontwikkeling gezocht moet worden, en dat dus de scheikundige aantrekkingskracht tusschen de atomen die zich met elkaar verbinden de oorzaak is, die de electriciteit in het élement naar de positieve pool drijft.

Men zou dit besluit kunnen trekken ook al kon men er zich geen voorstelling van vormen, hoe die aantrekkingskracht dat kan doen, even goed als men, tegenover een werktuig van onbekende inrichting geplaatst, dat een zekeren arbeid verricht, en waarin men geen ander arbeidsvermogen ziet verdwijnen dan de potentieele energie van een dalend gewicht, verzekerd kan zijn dat het door de zwaartekracht in beweging wordt gebracht.

Zonder ons in het mechanisme der werkingen te verdiepen kunnen wij nog het volgende opmerken.

a. Er hebben in elk element ook ontledingen plaats. Zullen nu de scheikundige icerkingen, alles samengenomen, de oorzaak zijn van de electriciteitsbeweging, dan moet per slot van rekening chemisch arbeidsvermogen van plaats verdicijnen, of m. a. w. de vermindering van dit arbeidsvermogen bij de verbindingen moet meer bedragen dan de aangroeiing bij de ontledingen.

b. Hadden dezelfde werkingen plaats, zonder dat er een stroom ontstond, dan zou de verdwenen chemische energie

Sluiten