is toegevoegd aan uw favorieten.

In dagen van strijd

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en kinderen over de grenzen en nam het weinige wat de armoede bezit van deze rampzaligen weg, die met den dood van hun man en vader toch reeds hulpeloos overbleven. Hoeveel onschuldi^en de arm der wrekende vergelding trof, wie zal het zeggen! Nederland heelt zoowel toen als later te veel martelaren gehad, om hun namen ja om zelfs hun getal te kennen; doch waar men aan de vooruitstekende punten der vernielde kerken een menschelijk lichaam za* hangen, waar men een angstige schaar zag wegvluchten, en jammerkreten door de lucht hoorde trillen, daar had die arm getroffen en de zegevierende Katholieke kerk toonde het gewicht van haar gramschap. Het was een rechtvaardige gramschap; dat mag de Protestant

nooit nalaten te herhalen, en hij kan het herhalen, omdat hij er

zelf in deelt. Nog grijpt zijn hart een gevoel van brandende schaamte

aan als hy de kerken in België bezoekt, en men toont hem aan de wanden sporen van vernield beeldhouwwerk, verhaalt hem van baldadig verdorven kunstschatten, en zegt dan: »dat hebben de beel.1stormers en de sansculottes gedaan." Hij voelt al het vernederende dier samenvoeging, en als hij zich dan in den godsdienst-ijver dier ijden, in het hart van den Katholiek verplaatst, wiens heiligste ontwijd, wiens godsdienst beschimpt werd, dan zal hij de verontwaardiging begrijpen, die bij het vernemen dier ongehoorde schending door de geheele Roomsche wereld ging; hij zal den kreet billijken, <lie om straf voor de misdadigers gehoord werd.

Maar den aard dier straf zal hij niet billijken.

Er is iets stuitends in elke wraak, die niet terstond op de misdaad volgt. Terwijl het oproer nog woedt, zal men niet nagaan of de macht, die het onderdrukt, altijd alleen de schuldigen trof; de slagen van het zwaard, dat tot tegenweer werd opgeheven, worden niet berekend Maar anders is het waar de opstand voorbij is en am'st en schrik geweken zijn; van deze heeft men geen verantwoording geejscht; van het recht vordert men rekenschap voor ieder veroordeeld menschenleven. En voorwaar, hier bestonden verschoonende omstandigheden, ook de minst scherpe blik moest ze zien.

De beeldstormerij was een der ongehoordste uitspattingen, die ooit hebben plaats gehad, maar nooit is ook een uitspatting zoo geregeld te werk gegaan. Men deed een werk van baldadigheid, maar men verstoorde met de grootste orde. Er kleeft aan de handen van geen dier woestelingen bloed; men koelde zijn woede aan de levenlooze voorwerpen van een gehaten godsdienst, doch aan geen zijner priesters, zijner levende beelden, vergreep men zich.

De kerk, die sedert zij de heidensche tempels van Alexandria vermelde, na haar werktuigen eerst met het bloed der schoone, reine