Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met het tweede bladerpaar weer een rechten hoek in stand, en zoo gaat het voort tegen den stengel omhoog, zoover er bladeren aan te zien zijn. Is de stengel veilengd, dan zijn er in het besproken geval vier rijen van loodrecht boven elkaar staande bladeren of vier orthostichen, (zie Fig. 1). Werd een krans gevormd door drie bladeren, en waren de op elkander volgende kransen een zesde van den cirkelomtrek tegen elkaar verschoven, zooals bij voorbeeld bij den Oleander in F'kj. 2, dan ontstaan zes rechte rijen van bladeren of orthostichen, die van de basis naar den top van den als kegel gedachten stengel loopen.

Men kan zich den bebladerden stengel ook voorstellen als in verdiepingen ingedeeld, in verdiepingen, van welke elke het zelfde aantal en gelijke plaatsing en rangschikking der bladeren vertoont en in haar bouwplan met de aangrenzende verdiepingen volkomen overeenstemt. In liet eene geval, namelijk dat van Fit/. I. is elke verdieping voorzien van vier kruiswijs geplaatste bladeren, in het andere geval, dat van Fuj. 2, van tweemaal drie, (i()° van elkander in stand verschillende bladeren. Als men de boven elkander gelegen verdiepingen wilde scheiden, dan zouden ze in aanleg elkander volkomen gelijk zijn. leder begint van onderen juist zóó en houdt van boven juist zóó op, als het erboven en liet eronder gelegene, en het eenige onderscheid ligt daarin, dat de dichter bij den top van den tak gelegen jongere gedeelten kleiner afmetingen en dikwijls ook een ietwat verschillenden vorm hunner leden vertoonen: het bouwplan echter is, zooals gezegd werd, in de boven elkaar gelegen verdiepingen volkomen hetzelfde.

In die gevallen, waarin bij elke verdieping twee kransen van bladeren behooren, die een bepaalden hoek ten opzichte van elkander verschoven zijn. vooral in het veel voorkomend geval, waar de kransen tweeledig zijn, dat is dus, dat de bladeren twee aan twee tegenovergesteld zijn. en waar de boven elkander staande bladerparen een rechten hoek in stand met elkander verschillen, noemt men ze kruiswijs geplaatste bladeren, folio (h'ciisxufii. Men treft deze rangschikking aan bij ahornen en esschen, bij vlier en olijven, hulst en kamperfoelie. kornoeljes en myrthen, lipbloemigen, gentianeeën en talrijke andere plantengeslachten en plantenfamiliën.

Xo^> veelvuldigei zijn de verspreide bladeren, foliii */>ttrst/, die men ook de spiraal- of schroefvormig geplaatste heeft genoemd. Dan staat er op één en dezelfde lioogte altijd maar één blad aan den stengel en alle bladeren van een stengel zijn dus niet alleen in horizontale, maar ook in verticale richting uit elkander geschoven. Als men de knoopen van een stengel met kruiswijs staande bladeren zoo in de lengte gerekt zich kon voorstellen, dat de bladeren niet meer bij tweeën of drieën op dezelfde hoogte, maar alle op bepaald afstanden boven elkander komen te staan, dan zouden uit de kruiswijs staande en de kransstaudige bladeren schroef- of spiraalvormig geplaatste zijn voortgekomen. Hij sommige soorten van wilg, wegedoorn, en ee re prijs en bij verschillende samengesteldbloemigen, bij voorbeeld Sa-lis piirjwrea, Hhumnun (utliiirfii'ti, ] ei'oiiicft npicat-a en Dahlia i-rii'inbilin komen aan denzelfden stengel gedeeltelijk kransstaudige, gedeeltelijk schroefvormig geplaatste bladeren

Sluiten