Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zonnige en belommerde, windstille en door stormen gezweepte standplaatsen met elkander afwisselen, en als in aanmerking wordt genomen, dat voor elke standplaats een zeer bepaalde vorm der organen, die de organische stoffen bereiden, het meest geschikt is, dan kan het geen verwondering baren, dat juist bij die doelen der plant, die met de bereiding van organische stoffen zijn belast, de grootst mogelijke afwisseling voorkomt, en zelfs behoeft het ook geen verbazing te wekken, dat bij één en dezelfde loot op verschillende hoogten verschillend gevormde bladeren worden aangetroffen, terwijl soms aan één plant in de op elkander volgende jaargetijden verschillend gevormde bladeren worden gevonden.

Bovendien moet men in aanmerking nemen, dat naast de genoemde belangrijkste functie, de bladeren niet zelden ook nog een tweede taak hebben te vervullen, dat zij dikwijls voor de leiding van het regenwater naar de wortels hebben te zorgen, dat ze een rol spelen als klimorganen of als wapens, ja dat ze zelfs als organen voor de vertering van gevangen dieren kunnen dienen, waarmee weer zeer eigenaardige metamorphosen der bladen samenhangen. Door de reeds vroeger genoemde verdeeling der bladen in drie deelen, namelijk in do bladschijf, den steel en de scheede met do steunbladen, is een verdeeling van die onderscheiden nevenfuncties mogelijk geworden, maar natuurlijk wordt ten gevolge van deze verdeeling van arbeid over één en hetzelfde blad de bouw weer des te ingewikkelder en de vormenrijkdom des te grooter.

Door do botanici, die de verschillende vormen door beschrijvingen trachten weer te geven en vast te leggen, werd voor eiken vorm een eigen naam gekozen en met name voor de eigenlijke stengelbladen werden ongeveer honderd verschillende uitdrukkingen ingevoerd tor korte aanduiding van de meest in 'toog loopende vormen. Door die uitdrukkingen van ile botanische kunsttaal, in overeenstemming met de feitelijk voorkomende gevallen, te verbinden en op verschillende manieren dooreen te conibineeren, is men in staat, do vele duizenden verschillend gevormde bladeren kort en bondig te beschrijven, waardoor,'t geen van bijzonder belang is en feitelijk de gewichtigste bedoeling weergeeft van «loze beschrijvingen, een ander op grond der beschrijving liet voorwerp kan herkennen.

Allereerst wordt de blad schijf beschreven, welker omtrek alle denkbare geometrische vormen kan vertoonen, en die dus ovaal, cirkelrond, elliptisch, ruitvormig, verschoven-ruitvormig, driehoekig, vijfhoekig enz. kan zijn. Zeer dikwijls is ook de bladschijf in de lengto uitgerekt, en de zijranden loopon dan een heel eind evenwijdig aan elkander, wanneer men van lijnvormige of lintvormige bladeren spreekt. Het vrije einde der bladschijf is nu eens spits, dan stomp, hier in een lange punt uitgerekt, daar weer als afgesneden of ook wol ingedrukt of hartvormig uitgesneden. De voet of basis der bladschijf is in 't eene geval smal toeloopend en naar den stengel heen als saamgetrokken; in andere gevallen is de bladschijf in omtrek niervormig, pijlvormig, spiesvormig, lancetvormig, eivormig, spatelvormig, halvemaanvormig enz.

De bladschijf is verder öf ongedeeld en wordt dan gaafrandig genoemd, öf zij vertoont aan den rand nu eens groote, dan weer zeer kleine insnijdingen.

Sluiten