Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die binnen het voorste deel van den kop zijn gelegen, indrukken ontvangen van de zintuigen en de verschillende bewegingen van het dier besturen".

Hoe merkwaardig en boeiend deze bij de wortels waargenomen levensverschijnselen ook zijn, de verklaring en het rechte inzicht laten in dezen nog veel te wenschen over. Als zoo dikwijls in dergelijke gevallen, wordt ook hier voor een waargenomen proces een plirase, een kunstuitdrukking, een woord ingevoerd, en niet zelden meent hij, die dat woord later gebruikt, daarmee hetgeen er gebeurt te verklaren, terwijl hij toch eigenlijk niet anders doet, dan het proces constateeren. Zoo is het in sterke mate gesteld met dat woord prikkel. Wat is een prikkel? Van het tegenwoordige standpunt onzer kennis kunnen wij op deze vraag nog geen kort en afdoend antwoord geven en daarmee daalt ook de waarde van alle verklaringen, waarin dit woord een plaats heeft gevonden.

Door deze opmerkingen willen wij niet tornen aan de beteekenis van wat reeds is verworven door de samenwerking van zoovele onvermoeide onderzoekers uit oudere en nieuwere tijden. Integendeel, met dankbare voldoening en rechtinatigen trots mag men de menigte zorgvuldige waarnemingen en scherpzinnige combinaties overzien, die het tegenwoordige bezit onzer wetenschap uitmaken en die in de voorafgaande regelen in een overzicht zijn samengevat.

Maar deze trots mag ons niet blind maken voor het inzicht, dat de meeste vragen betreffende het leven der planten toch nog maar staan aan het begin hunner oplossing. Veel is reeds tot stand gebracht, veel meer nog blijft er voor de toekomst te doen over.

EINDE VAN HET TWEEDE DEEL.

Sluiten