Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ontwikkeling. Zooals reeds gezegd werd, zijn bij Primula auricula de bloemen met lange stijlen, bij Primula longiflora die met korte stijlen liet vroegst en dus kunnen de stempels der eerste langstijlige en ook die der eerste k'ortshjlige Sleutelbloemplanten alleen stuifmeel krijgen uit andere soorten, wat dan ook in de vrije natuur door tusschenkomst der insecten dikwijls genoeg geschiedt en liet ontstaan van veel hybriden of bastaards van Primula's ten gevolge heeft Wat de planten betreft met echt tweeslachtige bloemen, waarbij geen heterostylie optreedt, bij deze wordt hetzelfde spelletje herhaald. Als een •soort protogynisch is, als bijvoorbeeld Anemone (.PulsatiUa) patens, kunnen de eerstelingen van haar bloemen geen stuifmeel ontvangen uit de helmknoppen, van dezelfde soort, omdat dit pollen in de geheele, door de plant bewoonde si eek nog met is te krijgen; wel zou liet echter mogelijk zijn, dat zij het stuifmeel van andere, daar groeiende en vroeger ontloken soorten van het genoemde geslacht ontvingen. Dit geldt natuurlijk alleen voor 't begin van den bloei en alleen voor die planten van de bedoelde soort, die in een bepaalde s ieek als de eerstaanwezige hun bloemen ontplooien; want bij de later bloeiende komt even goed een kruising tusschen planten van dezelfde soort tot stand omdat dan de eerstelingen reeds stuifmeel hebben vrijgelaten, dat door de insecten kan worden afgehaald en overgebracht.

Onder de planten met echt tweeslachtige bloemen zijn er; zooals reeds vroeger werd gezegd, zeer vele, die niet protogynisch, maar prota ndrisch zijn Dan kunnen de stempels der eerst ontluikende bloemen van een soort niet bestoven worden, omdat zij nog niet geslachtsrijp zijn en niet toegankelijk voor stuifmeel. Wat gebeurt nu met het stuifmeel van deze eerstelingen onder de protandrische bloemen? Als het spoedig na zijn vrijlating uit de hemknoppen dooi tusschenkomst van den wind of van insecten op een stempel zal terecht omen, kan dat alleen de stempel van een andere soort zijn, die reeds geschikt is, om stuifmeel op te nemen. Daarentegen is tegen het eind van den bloei in de bloemen der meeste protandrische soorten geen stuifmeel meer te vinden maar de stempels dezer nakomertjes onder de bloemen hebben eerst nu de peiiode der geslachtsrijpheid bereikt. Zij kunnen enkel uit andere, in ontwikeing nog met zoo ver voortgeschreden bloemen stuifmeel erlangen Voor die bloemen echter, die als de allerlaatste in de eene of andere streek bloeien is £0° .ZU protanc nsch zijn, geen stuifmeel meer te krijgen van dezelfde soort' en zij kunnen alleen worden bediend met stuifmeel uit andere soorten Aldu's is ook bij de planten met echt tweeslachtige bloemen, onverschillig of ze protogynisch ot protandrisch zijn, in de allereerst en in de allerlaatst ontluikende bloemen gestreefd naar een kruising tusschen verschillende soorten Uit wa wij hier mededeelden laat zich de stelling afleiden, dat voor elke plant met dichogamie, aan het begin of aan het einde van den bloei, de gelegenheid bestaat tot kruising met een ander* soort of wat hetzelfde zeggen wil, tot de vorming van bastaarden of li y bi ui en, en dat in de vrije natuur, als de belangrijkste gronds ag voor het tot stand komen van eene kruising tusschen ver-

Sluiten