Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schillende soorten, de dichogamie en wel voornamelijk de onvolkomen dichogamie moet worden beschouwd.

Dit sluit natuurlijk niet uit, dat bij de kruisbestuiving tusschen planten van dezelfde soort de dichogamie ook een gewichtige rol speelt. Men zal echter, in het algemeen, wel kunnen vaststellen, dat de kruising tusschen verschillende soorten hoofdzakelijk door de scheiding der geslachten in den tijd, en de kruising tusschen planten van dezelfde soort door de scheiding der geslachten in de ruimte wordt veroorzaakt. Met deze conclusie is ook in overeenstemming liet. feit, dat scheiding der geslachten in den tijd en in de ruimte veelal samengaan, dat is, dat de tweehuizige, éénhuizige en schijnbaar tweeslachtige bloemen, en ook die tweeslachtige bloemen, welker geslachtsorganen in de ruimte gescheiden zijn, niettemin onvolkomen dichogamie vertoonen, omdat door deze inrichting de mogelijkheid is geboden, dat in de bloemen van dezelfdo soort in 't begin of in 't eind van den bloei een kruising tusschen planten van verschillende soort en in het overige deel der bloeiperiode een kruising tusschen planten van dezelfde soort kan plaats hebben.

Ook is hiermee het verschijnsel verklaard, dat de onvolkomen dichogamie veel vaker voorkomt dan de volkomen; dat er in 't geheel geen tweehuizige planten zijn met volkomen dichogamie der bloemen, en dat, als zulk een soort, ooit op het wereldtooneel verscheen, ze al spoedig weer daarvan zou moeten verdwijnen. Gesteld het geval, dat er ergens een soort van Wilg groeide met tweehuizige, volkomen protogynische bloemen, dan zou er daarbij alleen een vorming van bastaarden kunnen plaatshebben; de hierdoor ontstane jonge Wilgenplanten zouden dus alle zonder onderscheid hybriden zijn, welke vorm met die der stamsoort niet meer zou overeenkomen. I)e soort zelve zou zich dus langs den weg der vruchtvorming niet meer kunnen vermenigvuldigen; zij zou geen nakomelingen van denzelfden vorm nalaten, of, met andere woorden, zij zou uitsterven en verdwijnen.

Van de door de scheiding der geslachten in de ruimte veroorzaakte kruising tusschen planten van dezelfde soort werden in de voorafgaande bladzijden twee gevallen onderscheiden, (zie op blz. 35(5), de xenogamie en de geitonogamie. Als de bloemen, waartusschen kruisbestuiving plaats heeft, behooren tot verschillende planten van dezelfde soort, spreekt men van xenogamie, behooren ze tot dezelfde plant, dan spreekt men van geitonogamie. Een scherpe grens tusschen beide kan niet worden getrokken. De van een plant door stekken of een andere wijze van ongeslachtelijke vermenigvuldiging verkregen nieuwe planten, zijn, uit hot oogpunt hunner ontwikkelingsgeschiedenis gelijkwaardig met de takken van een plant, die er niet van zijn gescheiden, maar ermee vereenigd bleven. Als dus kruisbestuiving plaats heeft tusschen bloemen, die ontloken zijn aan door ongeslachtelijke vermenigvuldiging ontstane nieuwe planten, is dit verschijnsel niet wezenlijk verschillend van de kruisbestuiving tusschen de bloemen op vereenigd blijvende takken. Intusschen is het toch raadzaam met het oog op bepaalde verschijnselen, die in verband staan met den grooteren of kleineren afstand tusschen de zich kruisende bloemen, beide gevallen uit elkander te houden.

Sluiten