Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worden, als het bij planten in op elkander volgende geologische perioden wordt waargenomen, op den beschouwer den indruk maakt van een omzetting der soorten, en dat het in een tijd, toen de groote beteekenis deikruisbestuiving voor het ontstaan van nieuwe soorten nog niet werd ingezien, beschouwd werd als een verschijnsel door den onmiddelijken invloed van het wisselende klimaat veroorzaakt.

Van het volledig uitsterven moet wel onderscheiden worden het slechts tot enkele deelen van het verspreidingsgebied zich bepalende uitsterven der soort. Een gedeelte der hierop betrekking hebbende talrijke ervaringen betreft opzettelijke en onopzettelijke door de menschen teweeggebrachte uitroeiing; het grootste gedeelte echter heeft betrekking op gevallen, waarbij het tot een beperkt terrein zich bepalende uitsterven door natuurlijke, van den invloed der menschen onafhankelijke gebeurtenissen werd veroorzaakt. Herhaaldelijk werd gewezen op planten, die zich midden in de thans voorkomende Floragebieden voordoen als verloren posten, en die blijkbaar overblijfselen zijn van een Flora, die vroeger gevestigd was op het bedoelde terrein, maar die er verdrongen is en naar naburige streken is verhuisd.

Als het verdringen en verhuizen 't gevolg waren van klimaatsveranderingen, is het begrijpelijk, dat enkele soorten of ook geheele gemeenschappen hier en daar op in 't bijzonder begunstigde, hoewel dan zeer weinig uitgestrekte plekken konden achterblijven, en in dat geval zijn zulke als eilandjes ingestrooide standplaatsen, als 't ware, losgerukt van het hoofdverspreidingsterrein, dat zich in de naaste omgeving heinde en ver uitstrekt. Opmerkelijke voorbeelden van zulke gevallen vormen verscheiden, tot eilandachtige standplaatsen in de zuidoostelijke Alpen beperkte plantensoorten, zooals Daphne Magayana.

Deze plant komt voor op de hellingen van enkele bergen in de buurt van Laibach in Krain. Vóór men de Flora van het Balkanschiereiland nauwkeuriger kende, heerschte de meening, dat Daphne Blagai/ana op de genoemde bergen in Krain en nergens anders voorkwam. De nieuwe botanische onderzoekingen leerden echter, dat deze Daphne eigenlijk op het Balkanschiereiland, en wel in Bosnië en Servië, haar hoofdverspreidingsgebied had en dat de standplaats in Krain zich tegenover dat hoofdverspreidingsgebied verhield als een eiland, dat vóór een continent is gelegen. Wie deze merkwaardige plant, die in Krain wel „Koningsbloem'' wordt genoemd, omdat koning triedrich August van Saksen in 1838 een reis naar Krain deed, om de zeldzame soort op haar beperkte standplaats waar te nemen, gezien heeft, en opgemerkt hoe de plant daar nog slechts in eenige duizenden exemplaren voorkomt, en hoe bij deze door de verhindering der autogamie en 't weinige insectenbezoek slechts uiterst zelden vruchten rijpen, zal wel tot de overtuiging moeten komen, dat een reeks van zeer strenge winters in staat zouden zijn, haar in Krain volkomen te doen uitsterven. In het hoofdverspreidings-district op het Balkanschiereiland kan zij zich ook dan, wanneer zij mogelijk eens in Krain uitgestorven ware, nog ongestoord handhaven, want het is niet waarschijnlijk, dat de oorzaken,

Sluiten