Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot dit. Zoo ontstaan 10 buizen nl. 5 (ab of cd) en 5 (bc). De 5 buizen ab en cd zijn geheel gesloten door de 5 binnenste helmdraden a, de 5 buizen bc niet. Deze worden begrensd door den kelk, de vleugels en van binnen door de 5 buitenste helmdraden b. De voet der

meeldraden en de bloemkroonnagels scheiden honig af en deze verzamelt zich aan den voet van den kelk.

De bloemen, die in September bloeien, zijn bij helder warm weer 4 dagen open. Op den eersten dag heeft de bloemkroon van des morgens tot des avonds noodig om zich te ontplooien, de bloemen staan dan meestal horizontaal uit. Tegen den avond zijn de buitenste meeldraden

«ié An hlnomlrrnrvn rvolr/MnOn f*t1 HmaiPtl X\^^T litlk<s Pil Hp

Uil uv. u.v^u.iv.ww.. Fig I89

helmknopjes springen open. Op den volgenden morgen leggen zich de uitstekende deelen dier meeldraden tegen de platen der kroonbladen en dien dag doen de 5 binnenste meeldraden hetzelfde, wat de buitenste op den vorigen dag deden. Op den derden dag komen de beide stijlen uit de kroonbuis en vormen samen van boven gezien een S boven de opening der bloemkroon. Op den vierden dag eindelijk begint de bloem te verwelken.

Bij bloemen, die in Juli of Augustus bloeien, komen de binnenste meeldraden ook reeds op den eersten dag tot ontwikkeling.

Alleen bovengenoemde vlinders komen op heldere windstille avonden naar de bloemen, die dan sterk rieken en zeer opvallen, wat de kleur betreft. Zij stooten in jongere bloemen tegen de helmknopjes en het stuifmeel daarvan blijft aan slurf en kop zitten , terwijl zij dit in andere bloemen aan de stempels, die vlak voor de bloemkroonopening staan, afgeven. Kruisbestuiving is dus hier verzekerd.

De wortels en ook, doch in mindere mate, de bladen zijn rijk aan een vergiftige stof, de saponine, die voor de plant het nut heeft, dat de muizen er af blijven. Deze stof schuimt met water als zeep. Reeds lang geleden werd dan ook de plant gekweekt, omdat de wortel voor het wasschen van wollen stoffen enz. werd gebruikt.

In de bloemen leggen Dianthóecia's en Mamestra's evenals in die van Silene inflata, S. nutans en Coronaria flos cuculi hunne eitjes (zie de beschrijving bij Silene).

Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt op beschaduwde plaatsen en zandige streken voor door bijna geheel Europa. Ook bij ons is zij op zulke plaatsen vrij algemeen. Echter is zij bij ons ook vaak in tuinen verwilderd, men treft nl. vaak den gevulden vorm aan.

21. Yaccéria ') Meel.

V. parviflóra3) Mnch. (Saponaria Vaccaria L.). Koekruid (fig. 190). Uit den penwortel komt een rechtopstaande, naar boven vertakte, bebladerde stengel, die evenals de geheele plant onbehaard en blauwgroen is.

) van vacca: koe. Waarom de plant zoo heet, is onbekend. ') parviflóra = kleinbloemig.

Sluiten