Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

om het eens te worden over verschillende punten, die aanleiding gaven tot gedurige verdeeldheid. De vergadering werd geleid door den raadpensionaris van Holland , Jacob Cats , en onder meer zaken werden ook het bestuur der Unie, het krijgswezen en den godsdienst besproken.

Wat het eerste punt betrof, besloot men in 5 provinciën geen stadhouder aan te stellen, terwijl Groningen en Drente zich bij Friesland aansloten. Over het tweede punt behoeven we niets te zeggen, en betrekkelijk den godsdienst werd bepaald, dat naast het protestantisme ook de overige gezindten zouden geduld worden. Wij weten reeds, hoe men dat « dulden" moet verstaan.

5. Misschien ware de afkeer tusschen de twee partijen in het land wat verminderd, en hadden handel en nijverheid eene nieuwe vlucht genomen , zoo niet een afgunstige nabuur een nijdig oog op onze macht / ter zee had geslagen. Deze nabuur was Engeland, dat op dit oogenblik beheerscht werd door Olivier Crom- < wel, den moordenaar van zijn wettigen vorst, Karei I. Om de Engelschen zijn gruweldaden te doen vergeten, besloot hij zijn land tot de eerste zeemogendheid der wereld te verheffen. Het middel hiertoe was, den handel te knakken van onze provinciën , die toen, zonder tegenspraak, de uitgebreidste macht ter zee bezaten. Eerst deed Gromwell eene poging om onze Republiek met de Engelsche te vereenigen. Zooals te verwachten was, werd dit beleefdelijk van de hand gewezen : de Hollanders begrepen, dat eene verbintenis met het veel grootere Engeland hun niet voordeelig kon zijn. Deze weigering, alsook de bespotting der Engelsche gezanten

Sluiten