Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EERSTE HOOFDSTUK.

daer 'tSticht ter merreckt qtt*m De Goler, Aemstelaer, de Veene- en Waterlander.

Zy staplen vrucht en vee en zuivel op elckander.

Gevogelte, en gewas, en wat de nooddruft elacht,

Ter liefde van 'tgewin, daer 'tal om draeft, en reist, En vlet, en vaert, en woelt: terwijl de burgeryen Tan d' eene aen d'andere weeck, bjj deze merokt gedyen, En kelder en sohappra, met opgepropten schoot,

Bezorgen als de mier haer hol, voor hongersnoot.

Vondel. Inwydlng van 'tStadhuis.

Onder die steden, welke vanouds aan de grafelijke kroon van Holland gelijk zoovele edelgesteenten flonkerden, en wier macht en rijkdom tot een hechten steun verstrekten aan des Landheers gezag, was Haarlem, gelijk genoeg bekend is, een der voornaamste. Haar ouderdom verloor zich in den nacht der tijden: 't zij, dat men haar, met Boxhorn, voor de vroegere verblijfplaats dar Herulen houde en den naam Haarlem, als een verbastering van Heralen-heim aanmerke: 't zij, dat men dien, met Langendijk, van den Noorman Hariald afleide: 't zij, dat men met de oude landskronieken veronderstelle, dat zekere Koning of Vorst, Lem genaamd, aan de door hem gestichte stad de benaming van Heer Lems stad, naderhand Haarlem, hebbe achtergelaten, of met een lateren taalkenner eenvoudig aanneme, dat het woord harel dezelfde beteekenis hebbe als hard, en door harelheim een harde grond te verstaan zij: — genoeg is het, dat juist de onzekerheid van dien naamsoorsprong de aloudheid der plaats zelve aanduidt.

Aan den oever eener rivier gebouwd, waarvan zij zich als van twee armen bedienen kon, om, aan de eene zijde, het Haarlemmermeer en de daarom gelegen landen, aan de andere, het IJ, en door het IJ, de Zuiderzee te bereiken, had zij van deze gunstige ligging reeds vroeg partij getrokken, om een handel te drijven, die, scnoon zich zelden verder uitstrekkende dan de gewesten, welke om die binnenzeeSn gelegen waren, haar niettemin gelegenheid gaf, om de voortbrengselen van hare door geheel Europa beroemde lakenweverijen te slijten en daardoor aan hare ingezetenen welvaart en aanzien te verschaffen: terwijl zij in hare bierbrouwerijen, die de bewoners der omliggende landstreken met den toenmaals zoo algemeenen drank voorzagen, een niet min voordeeligen tak van bestaan gevonden had, vooral, sedert door een grafelijk besluit het verkoopen van vreemd bier binnen Holland verboden en aan Haarlem alzoo een soort van alleenhandel in het graafschap vergund was.

De bekoorlijke omtrek, die zich niet alleen door een in Holland zoo zeldzame heuvelachtigheid onderscheidde, maar ook aan den adel de heerlijkste gelegenheid aanbood om in een klein bestek de rijkste genoegens van lacht en visscherij te smaken, had in de nabijheid der stad een immer toenemend aantal van aanzienlijke

Sluiten